آبیلری درختان

چطور درختان میوه را ابیاری کنیم+روش ها+سوالات شما

قبل از معرفی روش های آبیاری در درختان میوه، نکته قابل توجه این است که میزان آب مورد نیاز درختان چقدر می باشد. عوامل مختلفی در تعیین میزان آب مورد نیاز درختان نقش دارد که بطور مختصر به توضیح آنها خواهیم پرداخت ….

مقدمه

آب مهمترین ماده روی زمین که حیات تمامی موجودات زنده به آب وابستگی دارد. کمبود آب اکنون به یکی از مهمترین بحران ها تبدیل شده است. درختان نیز مانند تمامی موجودات زنده برای ادامه حیات خود نیاز به آب دارند. روش های مختلفی برای آبیاری درختان وجود دارد، ولی با توجه به مسئله بحران کمبود آب در ایران روش های که موجب صرفه جوی در مصرف آب و افزایش راندمان آبیاری در درختان میوه می شود می توان یک استراتژی مهم در مدیریت آب باشد. در ادامه برای آشنایی با روش های آبیاری و نکات مهم آن در درختان میوه ما را همراهی کنید.

قبل از معرفی روش های آبیاری در درختان میوه، نکته قابل توجه این است که میزان آب مورد نیاز درختان چقدر می باشد. عوامل مختلفی در تعیین میزان آب مورد نیاز درختان نقش دارد که بطور مختصر به توضیح آنها خواهیم پرداخت:

نوع و رقم درخت میوه:

میزان آب جهت آبیاری به نوع و رقم درختان میوه بستگی دارد. یکسری از درختان میوه مانند انار، زیتون، سنجد، خرما، عناب و پسته نسبت به کمبود آب و خشکی مقاوم می باشد درحالی که برخی از درختان میوه مانند مرکبات برای رشد و تولید محصول به آب بیشتری نیاز دارند

سن و اندازه درخت میوه:

درختان بزرگتر و مسن تر نسبت به درختان جوان و کوچکتر دارای ریشه عمیق تر و حجیم تر می باشند بنابراین به آب بیشتری جهت آبیاری نیاز دارند. در سال اول کاشت نهال ها در باغ، آبیاری نهال ها بایستی با فواصل زمانی کوتاهتر  (هفته ای 2 تا 3 بار) صورت گیرد تا نهال ها بهتر بتوانند در خاک مستقر گردند.

ابیاری درختان میوه

نوع خاک

خاکی که درختان میوه در آن کشت شده اند در تعیین میزان آب مورد نیاز درختان نقش دارند. خاک های رسی به دلیل نگه داشتن آب و زهکشی کمتر، نیاز کمتری به مقدار آب و دفعات آبیاری دارند درحالی که خاک های شنی به دلیل خلل و فرج بیشتر و زهکشی بیشتر به مقدار آب و دفعات آبیاری بیشتری نیاز دارند. از سوی دیگر خاک باغی که از درصد بالای ماده آلی برخوردار می باشد به دلیل جذب آب توسط مواد آلی مانند کود دامی به مقدار و دفعات کمتری آبیاری نیاز دارند درحالی خاک های فقیر از مواد آلی به مقدار و دفعات بیشتر آبیاری نیاز دارند.

آب و هوایی منطقه

باغات واقع در منطقه با آب و هوایی مرطوب مانند شمال به دلیل نزولات آسمانی بیشتر و رطوبت بالای هوا به نیاز کمتری به مقدار و دفعات آبیاری دارند درحالی که باغات که در مناطق خشک و گرم واقع شده اند به دلیل بارندگی کمتر، رطوبت کمتر هوا و تبخیر بیشتر از سطح خاک به مقدار و دفعات آبیاری بیشتری نیاز دارند. از اینرو آبیاری در منطق گرمسیری باید بصورت آهسته و عمیق صورت گیرد.

فصل آبیاری

در فصل بهار به دلیل نزولات آسمانی و همچنین ذخیره رطوبت خاک ناشی از بارندگی ها در پاییز و زمستان درختان نیاز به آبیاری کمتری دارند و عموما اولین آبیاری درختان در اواسط اردیبهشت ماه صورت می گیرد. درحالی که در فصل تابستان به دلیل افزایش دمای هوا و افزایش تبخیر و تعرق از یک سو  و از سوی دیگر افزایش حجم میوه به دلیل افزایش جذب آب، درختان میوه به مقدار و دفعات آبیاری بیشتری نیاز دارند. در فصل پاییز به دلیل شروع خزان و کاهش رشد درختان نیاز آبی بطور قابل توجهی کاهش می باید و اغلب تا اواسط آبان آبیاری درختان متوقف می شود. در فصل زمستان نیز به دلیل خواب زمستانه درختان نیاز به آبیاری ندارند. بنابراین تعیین مقدار آب مورد نیاز درختان میوه به عوامل مختلفی بستگی دارد، از اینرو تعیین مقدار دقیق و ثابت مقدار آب برای آبیاری درختان میوه غیر ممکن می باشد. اما یک روش ساده برای تعیین مقدار و زمان آبیاری درختان این است که پس از آبیاری عمیق و سیراب شدن خاک در پیرامون ریشه، هر زمانکه خاک باغ در عمق 30 سانتی حالت گاورو داشت می توان آبیاری را انجام داد.

ابیاری درختان میوه

روش های آبیاری درختان میوه

قبل از توضیح روش های آبیاری باید توجه داشت که درختان میوه بیشترین مقدار جذب آب در آبیاری را از سایه انداز خود که محل تجمع ریشه های موئین می باشد انجام می دهد و آب دادن محل پایه و طوقه درختان جهت آبیاری یه تصور اشتباه می باشد.

آبیاری سیلابی

این روش آبیاری برای باغات مسطحی که در مجاورت رودخانه قرار دارند انجام می گیرد. در اینر روش هنگام طغیان و بالا آمدن سطح آب رودخانه، آب را به داخل باغ منحرف کرده و آبیاری تا سیراب شدن و غرقاب شدن باغ ادامه پیدا می کند. این نوع آبیاری قابل کنترل نمی باشد و ممکن است موجب آسیب دیدن درختان گردد.

آبیاری کرتی

در این روش، سطح باغ را به قطعات کوچک و مسطح تقسیم می کند و سپس آب را از طریق کانال یا جوی به داخل کرت ها منتقل و کرت ها را پر از آب می کنند. راندمان این روش آبیاری 50 درصد بوده، مقدار زیادی آب هدر رفت دارد. از سوی دیگر این روش آبیاری موجب افزایش رشد و گسترش علف هرز در باغ و مشکلات ناشی از آن می گردد.  

آبیاری شیاری 

آبیاری شیاری بهترین روش آبیاری غرقابی برای باغات میوه می باشد که علاوه بر کاهش میزان هدر رفت آب موجب کاهش علف هرز در باغ می گردد. این نوع آبیاری به حالت های مختلفی صورت گیرد، در باغاتی که درختان بصورت ردیفی کاشت شده اند دو شیار در سایه انداز درختان در دو طرف حفر می گردد که داخل این شیار های موانعی جهت کاهش سرعت حرکت آب ایجاد می گردد که در این روش آب بصورت آهسته در شیار ها جریان یافته و درختان بصورت سیراب آبیاری می شوند در روش دیگر علاوه بر این دو شیار در سایه انداز درخت، دو شیار داخلی تر (با 70 سانت فاصله از تنه درختان ) از شیار سایه انداز نیز حفر می گردد و در واقع چهار شیار در اطراف ردیف درختان ایجاد می گردد. در روش دیگر شیار های حلقوی در سایه انداز درختان حفر می شود که این شیار های حلقوی دور درختان به هم مرتبط بوده (تصویر زیر) و آبیاری بصورت آهسته و عمیق صورت می پذیرد.

آبیاری شیاری

آبیاری قطره ای

آبیاری قطره ای روش جدید برای آبیاری باغات میوه می باشد. این روش دارای راندمان بالای 90 درصد بوده که استراتژی خوبی برای مدیریت مصرف آب می باشد. معایب این روش هزینه اولیه بالای آن است که با توجه به بحران کمبود آب و کاهش چشمگیر آب مصرفی در این نوع آبیاری، کاملا مقرون به صرفه می باشد. برای آبیاری قطره ای نیاز به احداث استخر و سیستم لوله کشی در باغ می باشد. در این روش لوله های آبیاری بصورت حلقوی یا  در دو طرف درخت قرار می گیرد که آبیاری از طریق قطره چکان های که در لوله ها در نزدیکی درخت تعبیه شده صورت می گیرد. تعداد و نوع قطره چکان های ( مقدار خروجی آب برحسب ساعت) تعبیه شده در اطراف درخت، به مقدار نیاز آبی درخت، نوع خاک و سن درخت بستگی دارد.چندین نکته مهمی که در این روش آبیاری که مورد توجه باید قرار گیرد اینکه،1- این روش برای باغات با سن بالا کارایی مناسبی ندارد.  2- در این نوع آبیاری به دلیل اینکه آب در لایه سطحی خاک قرار دارد ریشه های درختان در لایه های بالای خاک متمرکز می گردد از اینرو در باغاتی که در مناطق بادخیز قرار دارد ممکن است موجب افتادن درختان گردد. بطور کلی جهت آبیاری به روش قطره ای توصیه می شود در زمان احداث باغ، برای یک تا دو سال آبیاری باغ به روش غرقابی صورت گیرد تا ریشه ها به عمق مناسبی از خاک نفوذ کرده و سپس به استقرار سیستم آبیاری قطره ای اقدام گردد.

آبیاری زیر زمینی یا زیر سطحی

این روش نوعی آبیاری قطره ای می باشد که در این روش لوله های آبیاری در سطح یا داخل خاک تعبیه شده و قطره چکان ها بالای لوله ای قرار می گیرد که این لوله عموما تا عمیق نیم متر یا نزدیکی ریشه امتداد دارد که  داخل لوله و انتهای دیگر لوله با سنگ بادامی یا پوکه معدنی پر می گردد و آب از طریق قطره چکان ها وارد لوله شده و به نزدیکی ریشه درخت منتقل و آبیاری صورت می گیرد. این روش برای آبیاری درختان میوه در مناطق گرمسیری مانند مناطق مرکزی ایران بسیار مناسب بوده که موجب کاهش میزان تبخیر از سطح خاک و صرفه جویی در مصرف آب می گردد.

با توجه به مطالب بیان شده عوامل مختلفی در تعیین مقدار آب مورد نیاز آبیاری درختان نقش دارد. از سوی دیگر روش های مختلفی برای آبیاری باغات می توان اجرا کرد که با توجه به شرایط بحرانی کمبود آب استفاده از روش های آبیاری قطره ای و زیرزمینی می توان روش مناسب برای مدیریت منابع آبی در دسترس برای باغداران عزیز باشد. همچنین استفاده از مواد آلی مانند کودهای دامی و ترکیباتی مانند سوپرجاذب ها یا زئولیت که آب را درخود نگه دارند می تواند کمک شایانی در کاهش مصرف آب داشته باشد.

سوالات متدوال شما+پاسخ

آخرین آبیاری درختان میوه رو چه زمانی باید انجام بدیم؟

آخرین زمان آبیاری درختان میوه بستگی به نوع درخت و نوع آب و هوای منطقه دارد. ولی عموما آخرین آبیاری در ماه مهر یا اوایل آبان ماه صورت می گیرد.

یخ آب زمستانه نوعی آبیاری است؟

یخ آب زمستانه یک روش مدیریتی برای افزایش ذخیره آب در خاک، افزایش نفوذپذیری خاک و کاهش جمعیت آفات و بیماریهای گیاهی می باشد.

آیا آبیاری بارانی برای درختان میوه خوبه؟

آبیاری بارانی با توجه به اینکه  موجب آبیاری عمقی و سیراب شدن درختان نمی شود و از سوی دیگر می تواند باعث افزایش یکسری بیماری گیاهی مانند لکه برگی گردد توصیه نمی شود.  

آیا با آبیاری غرقابی میتوان شوری خاک را کاهش داد؟

بله در صورت که آب مورد استفاده شده برای غرقاب کردن از شوری پایین تری نسبت به خاک داشته باشد می تواند شوری خاک را تعدیل نماید.

آبیاری قطره ای باعث افزایش شوری خاک می شود؟

بله در صورتی که آب مورد استفاده برای آبیاری شوری بالای داشته باشد به دلیل تجمع املاح در نزدیکی ریشه موجب تنش شوری در درختان می گردد و سوی دیگر می تواند موجب مسدود شدن قطره چکان ها و ایجاد تنش کم آبی در درختان گردد.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟ با کلیک روی ستاره به آن امتیاز دهید!

(بالاترین امتیاز ستاره از سمت چپ)

48 ratings3.8/5

پلیمر سوپر جاذب superabsorbent polymer

پلیمر سوپر جاذب و کاربرد آن در کشاورزی

مقدمه

آب، مایه حیات و ماده ای که حیات تمامی موجودات زنده به وجود آن بستگی دارد. آب مهمترین عامل محدود کننده در بخش کشاورزی و تولید غذا می باشد. افزایش روز افزون گرما و خشکسالی، رشد جمعیت و تامین غذا برای این جمعیت، آب را به مهمترین دغدغه بشر تبدیل کرده است به طوری بیان شده جنگ آینده، جنگ آب خواهد بود. بنابراین هر اقدامی که در راستایی صرفه جویی در مصرف آب و جلوگیری از هدر رفتن آن باشد می تواند بسیار مهم باشد.

superabsorbent polymer هیدروژل

سرزمین ما ایران در منطقه خشک و نیمه خشک واقع شده که میزان بارندگی سالیانه آن کم و تبخیر بالای دارد. حدود 90 درصد از آب در بخش کشاورزی مصرف می گردد که حدود 60 درصد آن به دلیل روش های غلط آبیاری و موارد دیگه هدر می رود. امروزه کشاورزان و باغداران اغلب مناطق ایران با بحران کمبود آب روبرو می باشند که این کمبود باعث کاهش میزان تولید محصول، افزایش هزینه آبیاری و در نتیجه افزایش قیمت محصولات کشاورزی می گردد. یکی از روش های که می تواند در کاهش مصرف آب در کشاورزی بصورت قابل توجهی موثر باشد استفاده از ترکیبات سوپر جاذب (Superabsorbent polymer) در کشاورزی می باشد.

superabsorbent polymer سوپر جاذب

سوپر جاذب چیست؟

سوپر جاذب پلیمرهای آلی هستند که می توانند حدود چند برابر وزن خود آب را جذب و در خود نگهداری کنند. این پلیمر های آلی بصورت دانه های شکر بوده که دارای چهار نوع دانه بندی پودری، 3/0 -1 میلیمتر، 1-2 میلیمتر، 2-3 میلیمتر می باشند. استفاده از سوپر جاذب ها در زراعت و باغات میوه می تواند باعث کاهش میزان مصرف آب تا حدود 50 درصد، بهبودی شرایط فیزیکی خاک به دلیل افزایش خلل و فرج در خاک، هوارسانی به خاک، افزایش فعالیت میکروبی در خاک و جلوگیری از فرسایش خاک گردد. هنگامی که سوپر جاذب آب را جذب می کند بصورت هیدروژل در می آید و سپس بر اثر فشار اسمزی که از سمت ریشه وارد می کردد آب از ذرات سوپر جاذب به سمت ریشه جریان پیدا می کند، همچنین سوپر جاذب ها با جذب عناصر کود های حل شده در آب، باعث رها شدن تدریجی این عناصر کودی در مجاورت ریشه شده در نتیجه گیاهان بصورت پیوسته به عناصر غذایی دسترسی دارند که این موجب رشد بهتر، سلامت گیاه و همچنین کاهش میزان هدر رفت کود مصرفی و مقدار مصرف کود می گردد. سوپر جاذب های کشاورزی ترکیبات خنثی، غیر سمی و ایمن بوده و استفاده از آن آلودگی زیست محیطی ندارد. سوپرجاذب به آرامی در خاک تجزیه شده و به دی اکسید کربن و ترکیبات نیتروژنی مانند آمونیاک تبدیل می شود. طول عمر سوپر جاذب براساس کیفیت تولید 3 تا 7 سال در خاک می باشد. پس از مصرف سوپر جاذب در خاک هر سال حدود 10 درصد از کارایی آن کاهش می یابد. نکته مهم در استفاده از سوپر جاذب این است که نباید بصورت مخلوط با کود مورد استفاده قرار گیرد زیرا که باعث کاهش کیفیت و کارایی آن می گردد.  

مقاله مرتبط: تفاوت نهال های پیوندی پایه رویشی و پایه بذری چیست؟
  • نحوه کاربرد سوپر جاذب ها در کشاورزی

استفاده از سوپر جاذب های در زراعت آبی و دیم مانند گندم و یونجه موجب کاهش مصرف آب و نیز افزایش جوانه زنی بذرها و در نتیجه افزایش میزان محصول به ویژه در کشت دیم می گردد. در زراعت مقداری از پودر سوپرجاذب بسته به نوع کشت بصورت مخلوط با بذر روی زمین زراعی مورد استفاده قرار می گیرد. این سوپر جاذب با جذب آب آبیاری یا آب بارندگی در کشت دیم موجب جوانه زنی سریع بذرها و افزایش قوه نامیه می گردد.

در باغات میوه سوپرجاذب ها می توان در دو مرحله استفاده کرد. هنگام کاشت نهال بسته به شرایط زمین و آب و هوای منطقه، حدود 50 تا 100 از سوپر جاذب ها با دانه بندی درشتر را با خاک در نظر گرفته شده برای پر کردن هر چاله مخلوط کرده و هنگام قرار دادن ریشه نهال در چال این خاک مخلوط با سوپرجاذب را اطراف ریشه نهال ریخته می شود. سپس دو مرحله این چاله بصورت کاملا اشباع آبیاری می گردد و سپس می توان مقدار آبیاری و فاصله زمانی آبیاری را کاهش داد. براساس تجربه گروه مرسین کشت استفاده از کود های میکروریز ها به مقدار 70 گرم همراه سوپر جاذب در این مرحله تاثیر عالی در سلامت و رشد درختان میوه و کاهش تنش های محیطی به خصوص در مناطق گرم و خشک دارد. در صورتی که وجود درختان در باغ می توان سوپر جاذب ها را بصورت چالکودی، شیار دایره وار در سایه انداز و مجاورت ریشه درخت و یا با استفاده از دستگاه تا عمق 30 -100 سانتی متری در خاک تزریق کرد. کابرد دیگر سوپر جاذب ها استفاده از آنها در فضای سبز می باشد. استفاده از سوپر جاذب هنگام چمن کاری در فضای سبز موجب کاهش میزان مصرف آب و رشد بهتر چمن و افزایش ماندگاری چمن می گردد.

superabsorbent polymer مرسین کشت

مزایای استفاده از سوپر جاذب ها

  • کاهش مصرف میزان آب حدود 50 درصد
  • اصلاح بافت خاک
  • بهبودی وضعیت تهویه خاک
  • افزایش جوانه زنی و قوه نامیه بذر
  • افزایش تولید محصول زراعی بخصوص در کشت دیم
  • جلوگیری از فرسایش خاک
  • کاهش مصرف کود و افزایش تاثیر کود
  • تحریک رشد ریشه درختان
  • کاهش تنش های گرمایی و خشکی
محصول مرتبط: NPK 7-4-7 کود چالکود نوتری پاد پادنا

نتیجه

با توجه به شرایط آب و هوایی ایران و کمبود آب، استفاده از سوپر جاذب می توانند کمک موثری در حل این مشکل داشته باشد. سوپر جاذب ها ترکیبات پلیمر غیر سمی و خنثی هستند که می توانند چندین برابر وزن خود آب جذب و در خود نگه داری و آنرا را در شرایط نیاز در اختیار گیاه قرار دهند. استفاده از سوپر جاذب در کشاورزی می توانند تاثیر بسزایی در کاهش میزان مصرف آب، مقاومت گیاهان در برابر تنش کم آبی و گرما و در نهایت سلامت گیاهان و افزایش تولید محصول داشته باشد.

 

سوالات متداول

پلیمرهای سوپر جاذب از چه چیزهایی ساخته شده اند؟

پلیمرهای سوپر جاذب معمولاً از پلیمریزاسیون اسید اکریلیک مخلوط شده با هیدروکسید سدیم در حضور یک کاتالیزور برای ایجاد اسید پلی اکریلیک، ساخته می شوند.

آیا پلیمرهای سوپر جاذب ایمن هستند؟

ایمنی پلیمرهای سوپر جاذب برای استفاده بی خطر هستند و به طور گسترده ای مورد آزمایش و تحقیق قرار گرفته اند. طی تحقیقات بررسی شده، دانشمندان ایمن بودن ماده های جاذب را تأیید می کنند.

پلیمرهای سوپر جاذب چگونه کار می کنند؟

پلی اکریلیک سدیم نمونه ای از یک پلیمر جاذب است. آب شبکه پلیمر را متورم می کند تا سعی کند غلظت سدیم را بین پلیمر و آب متعادل نگه دارد و به علت زنجیره های بین پلی اکریلیک آب بعد از جذب شدن نمی تواند سریع خارج شود.

7 ratings4/5
خانهمقالاتفروشگاهمشاوره
0