تغذیه گیاهی

چه کودی برای گیاهان زینتی یا آپارتمانی مناسب است؟ + توصیه کودی

مقدمه

تمامی گیاهان اعم از درختان، گیاهان زراعی و گیاهان زینتی برای رشد و نمو نیازمند عناصر غذایی در خاک یا بستر خود می باشند. این عناصر می توان بصورت طبیعی در خاک موجود باشد یا اینکه توسط ما تحت عنوان کود دهی به خاک افزوده شود. در سیستم کشاورزی با توجه به بالا بودن تراکم کشت گیاهان، خاک فاقد مقدار کافی عناصر مود نیاز برای رشد و نمو گیاهان می باشد بنابراین برای تامین این عناصر باید کود دهی صورت گیرد. در گیاهان گلدانی یا آپارتمانی معمولا عناصر غذایی موجود در خاک گلدان برای رشد گیاهان کافی نمی باشد با توجه به اینکه اغلب این گیاهان زینتی در تمام فصل سال سبز و دارای رشد می باشند نیاز به کود دهی دارند، برای آشنایی با نکات کلیدی در مورد کود دهی گیاهان زینتی آپارتمانی در ادامه ما را همراهی کنید.

آیا همه گیاهان زینتی نیاز کودی یکسانی دارند؟

هر گیاهی براساس شرایط رشد خود نیاز کودی متفاوتی می تواند داشته باشد. گیاهان زینتی خانگی را می تواند در سه گروه بررسی کرد: 1- گیاهان برگی: در این گیاهان، برگهای گیاه جنبه زینتی دارند مثل پوتوس، آگلونما، دیفن باخیا، فیکوس، بگونیا 2- گیاهان گلدار: این گیاهان در فصولی دارای گل می باشند مثل شمعدانی، گل حنا، ارکیده 3- کاکتوس ها و ساکولنت ها: این گیاهان دارای برگ های گوشتی یا بافت گیاهی گوشتی می باشند.

این سه گروه از نظر نیاز غذایی برای رشد تا حدودی باهم متفاوت هستند. گیاهان زینتی برگی برای رشد خود نیازمند تقربیا نسبت مساوی از سه عنصر اصلی نیتروژن، فسفر و پتاسیم می باشد. کود های با فرمول 20-20-20 و 10-10-10 کود های مناسبی برای این گروه از گیاهان می باشند. همچنین استفاده از کود های که مقدار نیتروژن بالای داشته باشند مانند 10-10-30 می تواند تاثیر مناسبی در افزایش رشد این گیاهان برگی داشته باشد زیرا که این عنصر موجب افزایش رشد رویشی و افزایش تعداد برگها می گردد.

در گیاهان گلدار استفاده از کود های که دارای درصد بالای از عنصر غذایی فسفر و پتاسیم نسیت به نیتروژن دارند مناسب تر می باشد. در این گیاهان در مراحلی که گیاه در حال رشد رویشی می باشد استفاده از کود های دارای فسفر بالا مانند 10-52-10 همراه با هیومیک اسید و در مرحله گل دهی استفاده از کود دارای پتاسیم بالا مانند 36-12-12 همراه با مقداری کود حاوی روی توصیه می گردد.

کاکتوس ها و گیاهان با برگ های گوشتی به دلیل رشد کندی که دارند زیاد چندانی به کود دهی ندارند. در این گیاهان استفاده از کود های حاوی ازت بالا باعث افزایش مقدار آب در بافت می گردد که می توانند موجب خراب شدن کاکتوس یا ترک خوردگی آن شود. در این گیاهان بهتر است که از کود های که حاوی ازت کم و پتاس بالا مانند 36-11-3 استفاده کنید.
هیومیک اسید و عناصر ریز مغذی مانند آهن، روی، منگنز و بر نیز بایستی در رژیم غذایی گیاهان آپارتمانی گنجانده شود، گرچه اکثر کودهای موجود در بازیر که تحت عنوان کودهای کامل NPK شناخته می شوند، معمولا این عناصر را دارا می باشند.


اصول کلیدی در کود دهی گیاهان زینتی آپارتمانی

نکته اول:

در گیاهان زینتی آپارتمانی، شرایط محیطی مانند دما، نور، آبیاری و زهکشی بیشتر از عدم کودهی گیاه را تحت تاثیر قرار می دهد و علاتم شرایط نامساعد محیطی بسیار سریعتر از کمبود عناصر غذایی در گیاه بروز می کند. از اینرو یکی از اشتباهاتی رایجی که صورت می گیرد این است به گیاه زینتی که تحت تنش شرایط نامساعد محیطی می باشد اقدام به کودهی به دفعات مکرر جهت بهبودی گیاه می کنند درحالی که خود این عمل به دلیل تجمع کود در خاک و سمومیت ناشی از آن موجب از بین رفتن گیاه می گردد. بنابراین اولین نکنه مهم فراهم کردن شرایط محیطی مناسب برای گیاهان زینتی آپارتمانی براساس نیاز های آن گیاه می باشد.

نکته دوم:

به گیاهانی که دچار ضعف عمومی می باشد سریعا اقدام به کود دهی نگردد اغلب این گیاهان ممکن است آلوده به آفات یا بیماریهای گیاهی باشند. بنابراین ابتدا باید گیاه مورد درمان قرار گرفته و پس از قرار گرفتن در شرایط عادی کود دهی صورت گیرد. گیاهی که ضعیف می باشد دارای سیستم ریشه ضعیف یا بیمار هستند و این ریشه با وجود کودهی قادر به جذب کود، عناصر غذایی و آب نمی باشد.
کود مناسب برای رشد برگ انجیری ، شفلرا، پتوس و یوکا


نکته سوم:

اجتناب از کوددهی بی رویه، یکی از تصورات اشتباه این است که استفاده بیشتر از کود و کوتاه کردن فواصل کود دهی باعث رشد بیشتر گیاه می گردد. گیاهان دارای ظریفیت محدود در جذب عناصر غذایی می باشند. بنابراین استفاده بی رویه از کود ها موجب سمومیت ناشی از تجمع بیش از اندازه عناصر در گیاه می شود. باید به یاد داشته باشید که کمبود عناصر غذایی موجب کاهش رشد، گلدهی و ضعف گیاه می شود ولی بندرت موجب مرگ گیاه می شود، در حالی که سمومیت ناشی از کود دهی زیاد باعث از بین رفتن ریشه و در نهایت مرگ گیاه می گردد.

از سوی دیگر در کود دهی بی رویه به دلیل تجمع تدریجی عناصر در خاک به تدریج خاک گلدان دچار شوری می گردد بطوری که گاهی بصورت نواحی سفید رنگ روی سطح خاک یا در زیر گلدان یا حاشیه گلدان های سفالی قابل رویت می باشد، در این حالت به دلیل فشار اسمزی که به ریشه وارد می شود آب از ریشه به خاک منتقل شده و ریشه خشک می گردد.

حتی در صورت آبیاری به دلیل اینکه این آب توسط املاح زیاد موجود در خاک گلدان جذب می شود گیاه علائم کمبود آب نشان می دهد. برای رفع این مشکل و خارج شدن باقیمانده کود از خاک گلدان حتما دوبار در سال خاک گلدان را شست و شو دهید. برای این کار 2 تا 3 برابر حجم خاک گلدان آب را بصورت کم کم در نیم الی یک ساعت به گیاه بدهید تا آب از منافذ زیر گلدان خارج و املاح اضافه را بشوید.

چه زمانی و چگونه به گیاهان زینتی آپارتمانی کود به دهیم؟

در صورتی که جدیدا گیاهی را خریداری کرده اید یا اینکه گلدان گیاه قبلی را تغییر داده اید توصیه می شود برای اینگه گیاه به شرایط محیطی جدید (خانه یا گلدان) عادت کند تا یک ماه کود دهی را به تاخیر بیندازید.

با توجه به اینکه اغلب گیاهان زینتی آپارتمانی اغلب سبز هستند و دارای رشد پیوسته می باشند می توان کود دهی را در تمامی فصول انجام داد. ولی عموما گیاهان در فصل بهار و تابستان دارای رشد بیشتری بوده بنابراین نیاز غذایی بیشتر دارند درحالی که در فصل پاییز و زمستان دارای رشد بسیار کم و به طبع نیاز کودی کمتری دارند. بطوری کلی برای گیاهان آپارتمانی توصیه می شود در فصل بهار و تابستان هر ماه یکبار از کود های مناسب و به مقدار توصیه شده توسط متخصص یا اطلاعات درج شده روی محصول مورد استفاده قرار گیرد ولی در پاییز و زمستان هر دو ماه یکبار اقدام به کود دهی گردد.

در مورد نحوه کودهی بهتر است کود های حاوی مواد آلی مانند هیومیک اسید و کود های فرموله حاوی سه عنصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم مانند 20-20-20 یا 36-12-12 در آب آبیاری استفاده شود و کود های حاوی سایر عناصر ریز مغذی را بصورت محلول پاشی یا اسپری کردن روی برگ ها استفاده شود.
آگلونما برفی، خرفه، دراسنا کامپکت، گل کاغذی و برگ قاشقی


جمع بندی

گیاهان زینتی آپارتمانی برای رشد و نمو مناسب در کنار فراهم بودن شرایط محیطی مناسب نیازمند کوددهی می باشد. همانطور که اشاره شد استفاده از کود های حاوی نسبت برابر سه عنصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم مثل 20-20-20 برای گیاهان زینتی برگی و کود های حاوی فسفر و پتاسیم بالا برای گیاهان گلدار و کود حاوی پتاس بالا و ازت کم مثل 36-11-3 برای گیاهان گوشتی وکاکتوس بصورت هر ماه یکبار در بهار و تابستان و دوماه یکبار در پاییز و زمستان مناسب می باشد. نکته مهمی دیگر اینکه حتما از استفاده بی رویه و خارج از دوز توصیه شده روی بسته بندی کودها به دلیل ایجاد سمومیت و وجود احتمال مرگ گیاهان خودداری کنید.

عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان و نقش آنها در گیاه

مقدمه

16 عنصر برای رشد گیاهان نیاز می باشد که این عناصر از طریق خاک، آب و هوا تامین می شود. منابع تامین این عناصر از سه منبع می باشد:
الف) هوا: کربن (C) بصورت دی اکسید کربن
ب) آب: هیدروژن (H) و اکسیژن (O) بصورت آب
ج) خاک، کود های معدنی و دامی: نیتروژن (N)، فسفر (P)، پتاسیم (K)، کلسیم (Ca)، منیزیم (Mg)، گوگرد (S)، آهن (Fe)، منگنز (Mn)، روی (Zn)، مس (Cu)، بور (B)، مولیبدن (Mo) و کلر (Cl).
عناصر دیگری هم توسط گیاه جذب می شود و این عناصر ممکن است برای رشد گیاه مفید باشند ولی یرای رشد همه گیاهان ضروری نمی باشند. استفاده از کود های معدنی و آلی و بقایای گیاهی در خاک باعث افزایش عناصر در دسترس گیاه می گردد. جدا از کربن که گیاه از طریق فتوسنتز آن را کسب می کند، گیاهان سایر عناصر غذایی مورد نیاز خود را از محلول خاکی جذب می کند، که این عناصر به دو دسته زیر تقسیم می شوند:
الف) عناصر پر مصرف: که به دو گروه عناصر پرمصرف اولیه و ثانویه تقسیم می شود.
ب) عناصر کم مصرف

عناصر پر مصرف

عناصری هستند که گیاه در طول دوره رشد به مقداری زیادی از آن ها نیاز دارد و عدم وجود کافی انها موجب اختلالات فیزیولوژیکی مهم در گیاه می شود. در برخی از خاک ها ممکن است عناصر تغذیه ای بصورت طبیعی کم باشد یا اصطلاحا خاک فقیر می باشد، یا اینکه کشت مداوم در طول سالیان بدون کود دهی یا کشت رقم های پرمحصول از گیاهان که مقدار زیادی از عناصر را مصرف می کنند منجر به کمبود این عناصر در خاک می گردند.عناصر پرمصرف اولیه شامل نیتروژن، فسفر و پتاسیم است. خاک های ایران به دلیل مقادیر کم مواد آلی و آهکی بودن و PH بالا، دارای قابلیت حلالیت کمی برای برخی از عناصر مانند فسفر، آهن، روی منگنز می باشد.

نیتروژن (N)

این عنصر پرمصرف، موتور و محرک رشد گیاه می باشد این عنصر 1 تا4 درصد از وزن خشک گیاهی را تشکیل می دهد. نیتروژن بصورت نیترات (NO3 ) یا آمونیوم (NH4 ) از خاک جذب می شود. اغلب نیتروژن به‌صورت نیترات جذب گیاه می‌شود. این عنصر در گیاه با ترکیبات حاصل از سوخت و سازکربوهیدرات ها ترکیب شده و آمینو اسید ها و پروتئین ها را تولید می کند. با توجه به این که نیتروژن عنصری مهم در پروتئین می باشد بنابراین در رشد و نمو گیاه نقش اساسی دارد. همچنین این عنصر در جذب سایر عناصر توسط گیاه نیز نقش مهمی دارد. نیتروژن یک عنصر متحرک می باشد. عناصر متحرک عناصری هستند که در بافت گیاه قابلیت تحرک دارند و در صورت کمبود، این عناصر از بافت مسن به سمت بافت جوان تر حرکت می کنند به همین علایم کمبود عناصر متحرک در برگهای پایینی و مسن تر زودتر بروز می کند. به همین دلیل کمبود نیتروژن در ابتدا بصورت رنگ پریدگی و سپس بصورت زردی در برگهای مسن نمایان می شود.

فسفر (P)

این عنصر یکی از عناصر ضروری در مرحله ریشه زایی می باشد که بین 1 تا 4 درصد از وزن خشک گیاه را تشکیل می دهد و نقش مهمی در انتقال انرژی دارد. بنابراین این عنصر در فرآیند فتوسنتز و تمامی فرایند های شیمیایی-فیزیولوژیکی در گیاه نقش کلیدی دارد. همچنین این عنصر جز اصلی بر ای تقسیم سلولی و گسترش و توسعه بافت های گیاهی می باشد. فسفر بیشتر بصورت فرم منوفسفات (H2PO4 ) توسط گیاه جذب می شود ولی در صورتی که PH خاک بالا باشد بیشتر بصورت فرم دی فسفات (HPO42 ) جذب می شود. فسفر نیز مانند نیتروژن یک عنصر متحرک بوده و کمبود ان ابتدا در برگ های مسن تر بروز می کند.


پتاسیم (K)

سومین عنصر پرمصرف گیاه عنصر پتاسیم می باشد. حدود 1 تا 4 درصد از وزن خشک گیاهی از این عنصر تشکیل شده است و وظایف متعددی در گیاه دارد. این عنصر باعث فعال شدن بیش از 60 آنزیم مختلف در گیاه می شود. بنابراین پتاسیم نقش حیاتی در ساخت کربوهیدارت ها و پروتئین ها دارد. این عنصر منجر به افزایش تحمل گیاه به استرس های محیطی مانند خشکی، سرمازدگی و شوری و نیز مقاومت نسبت به بیماریهای قارچی و باکتریایی و نماتد ها می گردد. پتاسیم بیشتر به صورت فرم یون آزاد از محلول خاک توسط گیاه جذب می شود. پتاسیم نیز جز عناصر متحرک محسوب می شود و کمبود آن بصورت زرد و قهوه ای شدن حاشیه برگ های مسن تر نمایان می گردد.
عناصر پرمصرف ثانویه شامل منیزیم، گوگرد و کلسیم می باشد و گیاهان این عناصر را به مقدار زیادی جذب می کنند.

منیزیم (Mg)

ابن عنصر جز مرکزی کلروفیل، رنگ دانه های سبز برگ ها می باشد بنایراین در فتوسنتز نقش مهمی دارند و 15 تا 20 درصد کل منیزیم گیاه در برگها متمرکز شده است. این عنصر همچنین در فعالیت های آنزیمی مربوط به انتقال انرژی در گیاه نقش دارد. این عنصر بصورت یون دو ظرفیتی از خاک جذب می شود و کمبود آن ابتدا بصورت کله های کلروز در برگ های مسن تربروز می کند. استفاده زیاد از کود های پتاسیمی یا مقدار زیاد پتاسیم و کلسیم در خاک موجب کاهش جذب منیزیم می گردد.

گوگرد (S)

این عنصر یکی از جز اصلی در تشکیل پروتئین می باشد، همچنین در تشکیل کلروفیل نقش دارد. حدود 2/0 تا 3/0 درصد از وزن خشک گیاه از این عنصر تشکیل شده است. باتوجه به قلیائی یا آهکی بودن اکثر خاکهای ایران و کمبود ذخیره مواد آلی ، لذا انحلال و جذب برخی عناصر غذایی با مشکل مواجه می شود. بنابراین استفاده از گوگرد و کود های گوگردی به عنوان اصلاح کننده خاک های کشاورزی و یکی از مهمترین ترکیبات مورد نیاز گیاهان، بسیار ضروری و حائز اهمیت است.کود گوگرد و عناصر موجود در آن تنها بصورت یون سولفات توسط گیاهان قابل استفاده است.


کلسیم (Ca)

این عنصر برای رشد گیاه و همچنین به عنوان یه جز ساختمانی دیواره سلولی گیاهی در استحکام گیاه نقش مهمی دارد. کلسیم بصورت یوت آزاد کلسیم بصورت غیرفعال همراه با آب از طریق آوند های چوبی توسط گیاه جذب می شود بنابراین جذب این عنصر به تعرق گیاه وابسته می باشد. کلسیم یه عنصر غیر متحرک می باشد که علائم کمبود آن ابتدا در برگهای جوان و میوه ها ظاهر می گردد. خاک های قلیایی دارای مقادیر بیشتری کلسیم قابل جذب می باشد. وجود مقدار بالای یون های مثبت مانند سدیم، پتاسیم، منیزیم در خاک باعث کاهش جذب یون کلسیم در گیاه می شود.

عناصر کم مصرف
عناصر کم مصرف شامل آهن (Fe)، منگنز (Mn)، روی (Zn)، بور (B)، مولیبدن (Mo)، کلر (Cl) و مس (Cu) می باشد. این عناصر نیز نقش مهمی در رشد گیاه دارند. از میان این عناصر کم مصرف، عنصر آهن و کمبود آن به دلیل آهکی بودن خاک های ایران بیشتر مورد توجه بوده است. آهن بیشتر بصورت یون Fe+2 و Fe+3 توسط گیاه جذب می شود. بیشترین علت کمبود آهن، کم بودن مقدار آن در خاک نیست، بلکه تبدیل شدن آن به شکل غیرقابل جذب برای گیاه مشکل اصلی است. به ازاء هر يك واحد افزايش PH،حلاليت تركيبات آهن (3ظرفیتی) هزار مرتبه و (2ظرفیتی) صد مرتبه كاهش پيدا مي‌كند.

آهن کم تحرک ترین عنصر کم مصرف در گیاه می باشد که کمبود آن بصورت زرد شدن بین رگبرگها و سبز ماندن رگبرگ ها در برگ های جوان بروز می کند. تعداد دیگری از عناصری که برای برخی از گیاهان مهم هستند می توان به سدیم (Na) در چغندر قند، سیلیسم (Si) در غلات که منجر به مقاومت در برابر خوابیدگی می شود، کبالت (Co) در بقولات دخیل در تثبیت زیستی نیتروژن در این گیاهان اشاره کرد. برخی از عناصر کم مصرف در صورت مقادیر آنها در خاک کمی بالاتر از حد معمول باشد برای گیاهان موجب مسمومیت می شود که مسمومیت منگنز، مس و آلومینیوم مواردی است که بیشتر مشاهده شده است.

نتیجه گیری

عناصر مختلفی در عملکرد طبیعی گیاهان و جود دارد. گاها این عناصر به خصوص در گیاهان اهلی که مورد استفاده انسان و یا دام است دستخوش تغییر در میزان و یا کمبود می شود. در این صورت بایستی این عناصر از طریق دیگری برای گیاه جبران گردد. یکی از این طرق استفاده از کودهای تغذیه ای برای گیاه است. به هر صورت کمبود یا بیشبود هر یک از عناصری که در این مقاله ذکر شد می تواند سبب ایجاد اختلالات بزرگ در گیاه بشود.

نویسنده: دکتر یوسف پناهنده
دکتری تخصصی نماتد شناسی گیاهی
yousef_panahandeh@yahoo.com
متخصص تغذیه گیاهی و گیاهپزشکی

کودهای محرک ریشه زایی و رشد سریع ریشه ها

مقدمه

بسیاری از گیاهان به چیزی نیاز دارند که به آن ها کمک کنند تا در شروع رشد، ریشه های اولیه را ایجاد کنند. سایر گیاهان نیاز به ایجاد یک ساختار ریشه ای محکم تر دارند که در هنگام رشد از آن ها پشتیبانی کند و رشد قوی تر و بهتری داشته باشند. اگرچه می توانید محرک های ریشه ای قوی مانند هورمون های گیاهی را برای رشد سریع تر گیاه خود استفاده کنید، اما گزینه هوشمندانه تر، کودها و مواد مغذی ریشه زا هستند که به طور طبیعی رشد ریشه را تقویت می کند و ما در این مقاله به آن ها اشاره می کنیم.

کودهای محرک ریشه زایی و رشد سریع ریشه هامحرک های رشد ریشه برای گیاهان چه کاری انجام می دهد؟

همانطور که از نام آن ها مشخص است، محرک ریشه به گیاه کمک می کند تا یک سیستم ریشه ای قوی و سالم ایجاد کند. هرچه ریشه ها قوی تر و سالم تر باشند، گیاه از سلامت بیشتری برخوردار است. دو تا از بهترین کودهای محرک رشد که جز ده برند برتر کودی جهان به حساب می آیند و باعث رشد انفجاری ریشه ها و گیاه می شوند آلگارین گرین هاس، افسونگر ریشه گرین هاس ایتالیا و کود روتیج پرینوا مکزیک است.

مواد مغذی برای توسعه و رشد ریشه

فسفر و پتاسیم دو ماده غذایی اصلی هستند که از رشد ریشه در گیاهان به طور خاص پشتیبانی می کنند و گیاهان را تقویت می کنند تا مجموعه متراکمی از ریشه های جدید را ایجاد و ریشه های موجود را همزمان با رشد قوی تر کنند. این بدان معنی است که کودهای حاوی فسفر و پتاسیم به ویژه در فصل رشد بسیار مفید هستند. اما قبل از اینکه گیاهان خود را با این مواد تغذیه کنید، به خاطر داشته باشید که فسفر باعث تولید گل و میوه هم می شود و اگر به یک باغ و باغچه رنگارنگ امیدوار هستید یک ماده بسیار عالیست.

منابع طبیعی (ارگانیک) فسفر و پتاسیم

منابع طبیعی برای این دو عنصر (درین گرین هاس شامل تمام مواد مغذی مورد نیاز رشد گیاه) نیز وجود دارد. این مواد شامل پودر استخوان و سنگ فسفات هستند که سرشار از فسفرند و معمولاً شامل نیتروژن یا پتاسیم نیستند. در صورتی که عصاره جلبک دریایی و خاکستر چوب منابع عالی پتاسیم هستند. برخی از این مواد آلی حاوی عناصر کمیاب مانند آهن و منیزیم هم هستند که برای گیاهان مفیدند. اگر آزمایش خاک پس از کاشت نشان داد که به فسفر اضافی نیاز دارید، می توانید از کودهای تجاری و پودر استخوان و اگر خاک شما به پتاسیم اضافی نیاز دارد، می توانید از جلبک دریایی و کود امولسیون ماهی هم استفاده نمایید.

کود N-P-K

بیشتر کودهای تجاری معمولاً نسبت N-P-K را دارند، که به ترتیب درصد نیتروژن، فسفر و پتاسیم را نشان می دهد. اگر کودی می خواهید که از رشد ریشه پشتیبانی کند، اطمینان حاصل کنید که عدد دوم و سوم بزرگتر از عدد اول باشد(انواع کودهای NPK از شرکت های خاص خارجی را مشاهده فرمایید).
به عنوان مثال، کود 10-52-10 که حاوی 10 درصد نیتروژن، 52 درصد فسفر و 10 درصد پتاسیم هست. محتوای نیتروژن را کم نگه دارید، زیرا باعث رشد رویشی ساقه و شاخه ها به ازای ریشه زایی، گلدهی و باردهی می شود.اگر کودی می خواهید که فقط فسفر داشته باشد و هیچ ماده مغذی دیگری نداشته باشد ، به یک کود با دو صفر در مکان های ازت و پتاسیم مانند کود 0-10-0 احتیاج دارید. با این حال، فسفر معمولاً همزمان با سایر مواد مغذی به خوبی کار می کند و بیشتر کودهایی که فقط با یک ماده تشکیل دهنده مشاهده می کنید، احتمالاً مخلوط های نیتروژن برای چمن هستند.
کودهای فسفره از مواد معدنی تصفیه شده با اسید گرفته می شوند.در حالی که نیتروژن برای رشد گیاه بسیار لازم است، مقدار زیاد آن باعث تحریک رشد شاخ و برگ گیاهان و مانع رشد ریشه و گل می شود. وقتی گیاهان نیاز به مواد غذایی دارند، فسفر یکی از اصلی ترین مواد مغذی است که آن ها نیاز دارند می کند. فسفر هنگامی که در بهار و تابستان برای تولید گل، میوه و سبزیجات که نزدیک شکوفا شدن یا تولید میوه هستند استفاده شوند بسیار مفید است.
اما قبل از اینکه گیاهان خود را با این ماده مغذی تغذیه کنید، درک تأثیرات آن و نوع کودی که استفاده می کنید می تواند به شما در استفاده صحیح از آن کمک کند.

رشد سریع ریشه ها
نقش عنصر فسفر در ریشه زائی

فسفر ماده مغذی اصلی مسئول ریشه زایی گیاه، گلدهی و باردهی آن است. به همین دلیل این ماده اصلی در کودهای تقویت کننده ریشه دهی و گلدهی وجود دارد، البته با کمک پتاسیم این کار را به انجام می رساند. فرمول های با فسفر بالا برای میوه ها و سبزیجات نیز ترجیح داده می شوند، اگرچه پتاسیم همراه با فسفر برای تقویت رشد میوه های با کیفیت بالا نیز مورد نیاز است.
پودر استخوان معمولاً کم هزینه ترین و آسان ترین منبع فسفر طبیعی هست و معمولاً حاوی 10 تا 13 درصد فسفر است که محلول در آب نیست و به این معنی است که تجزیه آن نسبت به کود های دیگر به مدت طولانی تری زمان نیاز دارد.
اگر می خواهید گیاهان را به علاوه بر ریشه زایی به گلدهی و میوه دهی تشویق کنید، فسفر و پتاسیم را قبل از کاشت استفاده کنید و حتما کود را در عمق خاک و نزدیک ریشه ها قرار دهید تا ریشه های در حال رشد بتوانند به آن ها برسند (کودهای فسفر بالای پرینوا مکزیک و پتاسیم بالای فرمولایف نروژ گزینه های خوبی برای استفاده هستن)

کودهای محرک ریشه زایی
انواع محرک های دیگر رشد ریشه

هورمون ها، ویتامین ها در حالی که ویتامین B1 یا تیامین اغلب به عنوان یک محرک طبیعی رشد ریشه گیاهان به بازار عرضه می شود، اما تحقیقات نشان داده است این ویتامین باعث رشد ریشه جدید گیاهان در خاک نمی شود. با این حال، هورمون ها و کودها بیشتر از مواد دیگر رشد، استحکام ریشه گیاه را تقویت می کنند و در صورت استفاده صحیح، می توانند بهترین گزینه برای رشد و تحریک ریشه ها باشند.
ویتامین B1 و هورمون های گیاهی به نام اکسین مانند اسید ایندول بوتیریک و اسید نفتالین استیک محرک های قوی رشد ریشه در نظر گرفته می شوند. با این حال، B1 به به تنهایی رشد ریشه را تحریک نمی کند، ولی به تولید بیشتر اکسین کمک می کند. اکسین ها مانع رشد تاج گیاه و باعث رشد جانبی ریشه می شوند. اکسین برای گیاهانی که قبلا کاشته شده (گیاهان چند ساله) مشکلی ندارد، اما برای نهال هایی که تازه کاشته شده و نیاز به رشد ریشه جانبی کمتری دارند، سمی است. به همین دلایل، معمولاً فسفر و پتاسیم به ویژه برای گیاهان جوان گزینه های امن تری هستند.

قارچ های میکوریزا

از محرک های زیستی ریشه برای تقویت ریشه ها و گیاهان سالم می توان به قارچ های میکوریزا اشاره کرد. قارچ های میکوریزا به طور طبیعی در خاک وجود دارند اما در میتوانید از فرم های تجاری آن نیز استفاده کرده و آنها را به زمین خود بیافزائید. میکوریز یا مایکوریزها رابطه ای همزیست و متقابل با ریشه های گیاه ایجاد می کنند و تقریباً برای هر گیاهی روی زمین مفید هستند. این قارچ ها به ریشه گیاهان کمک می کنند تا عناصر ریز و درشت، ویتامین ها و آب مورد نیاز و فسفر را جذب کنند ، علاوه بر این باعث می شوند تا این مواد از اعماقی به گیاه برسد که خود ریشه به آن دسترسی ندارد. در عوض این کار میکوریز هم مواد قندی اندکی از گیاه دریافت می کند و در نتیجه هر دو به شکل کاملاً مسالمت آمیز از هم بهره می برند.

کودهای محرک ریشه زایی و رشد سریع ریشه ها
کمپوست ها و مواد آلی

انواع کمپوست ها ( از کود کمپوست قارچی 7-4-7 NPK پادنا دیدن کنید) و مواد آلی مانند کود های دامی و سبز که خوب تجزیه شده باشند در خاک پای گیاهان، تا حدودی مواد مغذی برای رشد ریشه ها را مهیا می کنند. یک کمپوست خوب معادل کود NPK 5-10-10 است و در هنگام کاشت بذرهای ریز و نهال به نرم شدن بافت خاک کمک می کند.
علاوه بر این انواع کودهای آلی مانند کربن آلی، فولویک اسید و هیومیک اسید از آنجایی که بافت خاک را اصلاح و به جذب بیشتر مواد کمک می کنند می توانند شرایط رشد ریشه گیاهان را بهبود و حجم آنها را افزایش دهند. به طور کلی هر ماده حاوی کربن آلی در ایم موضوع موثر است.

نقش آبیاری در توسعه ریشه ها

در حالی که گیاهان شما از کودهای تجاری و آماده تغذیه می کنند، بدون آب آن ها پژمرده شده و از بین می روند. برای رشد ریشه خاک را حتما مرطوب نگه دارید اما غرقاب نباشد. بعد از کشت گیاهان برای رشد به خاکی که به صورت یکنواخت مرطوب باشد نیاز دارند. علاوه بر این، خاک باید قبل و بعد از هر کوددهی کاملاً آبیاری شود تا ریشه ها راحت تر مواد مغذی را جذب و رشد کنند. توجه کنید که تنش خشکی دادن به گیاهان که بین بسیاری از کشاورزان مرسوم است می تواند نتیجه معکوس داده و سبب توسعه ریشه نشود. بنابراین هرگز گیاهان را در تنش قرار ندهید.

جمع بندی و نکات

ابتدا گیاه، با ریشه جای خود را در برابر نیروهای باد و آب و … مستحکم می کند. در مرحله بعد، سیستم ریشه اکسیژن، آب و مواد مغذی را از خاک می گیرد تا آن ها را به سمت ساقه ها، برگ ها و شکوفه ها ببرد. در جایی که آن ها می توانند با نور خورشید تعامل داشته و برای گیاه قند و انرژی تولید کنند.
-فسفر، پتاسیم و نیتروژن مواد مغذی ضروری برای رشد ریشه گیاهان هستند. آن ها گیاهان را وادار می کنند تا مجموعه متراکمی از ریشه های جدید را ایجاد و همزمان با رشد گیاه ریشه های موجود را تقویت کنند.
-فسفر به استقرار سیستم های ریشه ای سالم در آغاز رشد کمک می کند. و باعث رشد ریشه، گلدهی و تولید میوه با کیفیت می شود.
-پتاسیم می تواند دیواره سلول های گیاهان را ضخیم تر کند. این کار تحمل گیاهان در برابر تنش ها و رشد ریشه نیز می شود.
-اکسین یک هورمون گیاهی است که به عنوان تنظیم کننده بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی و در رشد و نمو گیاه نقش دارد. اثر اکسین در گیاه تحریک رشد ریشه هست  و همچنین به طور گسترده ای در تحریک جوانه زنی ریشه در قلمه زدن استفاده می شود.
-کودهای بیولوژیکی (زیستی) و میکروبی مانند میکوریزا به طور گسترده ای در محافظت و تقویت رشد ریشه استفاده می شود و تأثیر خوبی در کنترل عوامل بیماری زای مضر در خاک دارند. از طرف دیگر، می توانند مواد مغذی نامحلول و ریز مغذی ها را در خاک تجزیه کنند و اجازه دهند جذب آن ها در گیاهان راحت تر باشد همین طور و مواد طبیعی مفید مانند اکسین ها، سیتوکینین ها را هم تولید و آزاد می کنند تا رشد ریشه ها تقویت شود.
-زمان مناسب کود دهی برای رشد و تحریک ریشه باید طبق برنامه منظم باشد تا بهترین نتیجه حاصل شود.

سوالات متداول شما عزیزان

از کودهای فسفر بالا استفاده کردیم ولی آنچنان تاثیری ندیدیم؟

دلایل زیادی را باید برای رشد تحلیل کرد ممکن هست که آبیاری منظم نبوده یا شرایط دمایی برای جذب عناصر محیا نبوده

شنیدم شیر و نوشابه های گازدار هم برای رشد گیاه خوب هستن؟

شیر بخاطر داشتن کلسیم می تونه مفید باشه ولی ایده آل نیست و همین طور نوشابه های گازدار هم چون قند بالایی دارند مانع جذب مواد و مرگ گیاه می شوند ولی می تونین از آب گازدار استفاده کنین چون حباب های دی اکسید کربن تحریک کننده رشد هستن و ضرری ندارد

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟ با کلیک روی ستاره به آن امتیاز دهید!

(بالاترین امتیاز ستاره از سمت چپ)

123 ratings3.5/5
خانهمقالاتفروشگاهمشاوره
0