علی روشن بخش

علی روشن بخشView all posts

دکتری تخصصی بیماری شناسی گیاهی aroshanb@gmail.com متخصص گیاهپزشکی، دفع آفات و بیماری های گیاهی

گل ندادن گیاهان

۹ دلیل گل ندادن درختان میوه + راه حل

خلاصه

گل ندادن درختان یکی از مشکلات مهم در باغداری به شمار می آید که با رعایت و دقت به چند نکته ساده می توان به دلیل آن پی برد و آن را مدیریت کرد، که در این مقاله با این مشکلات آشنا شده و روش حل آنها را به شما خواهیم گفت

۹ دلیل گل ندادن درختان میوه + راه حل

مقدمه

شاید در باغات میوه مهمترین مرحله فیزیولوژیک گیاه، مرحله گل دهی باشد، در واقع این گل ها هستند که پس از لقاح تبدیل به میوه شده و سود اقتصادی عاید کشاورز و باغدار می کند. بنابراین مشخص است که هر گونه اختلال در روند گلدهی درختان سبب ایجاد خسارات سنگین به باغداران خواهد شد.

👌👌دلایل متنوعی برای گل ندادن درختان وجود دارد که در ادامه تک تک آنها را بررسی خواهیم کرد و راه حل های موجود برای حل این مشکل را به شما خواهیم گفت.

چرا درختان 🌺گل🌺 تولید می کنند؟

قبل از بررسی دلایل گل ندادن درختان میوه بهتر است با فرایند گلدهی درختان آشنا شویم. به زبان ساده می توان گفت که گلها عامل بقای نسل گیاهان هستند. در واقع گل ها پس از تشکیل و لقاح بین تخمک و دانه گرده تولید سلول تخم و یا همان بذر را کرده و سپس به تدریج اندام خارجی گل متورم شده و تولید میوه را می کند. درواقع می‌توان گفت که میوه بستری مناسب برای رشد و پرورش دانه گیاه می باشد که این دانه ها عامل بقای نسل یا همان فرزندان گیاهان هستند.

گل ها معمولاً ظاهری جذاب داشته و به رنگ های مختلف دیده می شود و یا ممکن است بوهای مطبوعی از خود ساطع کند. همه این موارد به آن دلیل است که این گل ها جذابیت لازم برای حشرات گرده افشانی مانند زنبور عسل را داشته باشد و از این طریق شانس گرده افشانی و لقاح آنها افزایش پیدا کند.اما گاهی این فرآیند طبیعی توسط عوامل مختلفی مختل شده و گیاه تولید گل نمی کند. البته برخی از اشتباهات باغداری به خصوص در باغدارانی که به تازگی کار خود را شروع کردند نیز ممکن است اتفاق بیفتد که آنها را نیز در این مقاله بررسی می کنیم

هرس کردن

انواع کودهای نیتروژن بالا

چرا درختان 🌺گل🌺 نمی دهند؟

به طور کلی می توان دو دلیل عمده را برای گل دادن درختان مطرح کرد. اولین مورد عدم آگاهی از تهیه نهال مناسب و یا اشتباهات موجود در باغداری است. دلیل دوم به دلیل شرایط نامساعد رشدی گیاه اعم از شرایط محیطی و یا تغذیه ای می باشد.

در ادامه با مهمترین این دلایل آشنا خواهید شد👇👇👇

  •  وحشی بودن نهال

در بسیاری از موارد به خصوص در باغاتی که به تازگی احداث شده‌اند گل ندادن درختان ممکن است مربوط به وحشی بودن آنها باشد. یکی از مشکلات شایعی که در این باغات دیده می شود رشد پایه ها به جای پیوندک ها در نهالهای پیوندی است. به خصوص در پایه های رویشی، رشد بی رویه پایه به جای پیوندک موجب ایجاد درختان وحشی شده که شاخ و برگ بسیار بالایی دارند اما در دادن گل ناتوان هستند که در واقع این موضوع جزئی از ژنتیک آن گیاه است. برای حل این مشکل بایستی دقت کرد که درختان پیوندی دارای پیوندک سالم و رشد کرده بوده و در صورت عدم توانایی باغدار در شناسایی آن پیشنهاد می شود که قبل از خرید نهال از کمک و مشورت یک متخصص کشاورزی بهره بگیرید.

  •   نر یا نرک بودن گیاه

برخی از درختان گل های نر و ماده خود را روی درختان مجزا ایجاد می کنند که ممکن است از نظر ظاهری کاملا شبیه به یکدیگر باشد. به طور مثال برخی از توت ها، انواع نخل، پسته، گردو و خرمالو از جمله درختانی هستند  که ممکن است گلهای ماده و نر خود را به این طریق ایجاد کند. البته درختان نر نیز دارای گل می باشد اما ظاهر این گل ها معمولا با گلهای ماده متفاوت است. گل های نر ریزتر بوده و ظاهری متفاوت با گلهای ماده دارد. گاهی وجود این درختان در باغ ممکن است باغداران را دچار اشتباه کرده و این تصور به آنها دست بدهد که درخت در توانایی تولید گل دچار مشکل است. گرچه برخی از درختان از جمله انواع نخل و پسته نیاز به درختان گرده افشان برای باردهی بهتر و بیشتر دارند، اما هنگام خرید انواع نهال بایستی از نر یا ماده بودن آن ها مطمئن شد و ترکیب بندی درختان ماده و نر را در باغ رعایت نمود.

  • به بلوغ نرسیدن درختان

 هر درختی برای ایجاد گل نیاز دارد تا مدت زمان مشخصی را از عمر خود سپری کرده و سپس تولید میوه و گل بکند. این موضوع در ارقام مختلف و تکنولوژی های مختلف تولید نهال متفاوت است. به طور مثال یک نهال گردو که از جوانه زنی بذر ایجاد شده است ممکن است تا ۸ سال زمان بخواهد تا به بلوغ رسیده و تولید گل و میوه بکند. در درختان پیوندی پایه بذری نیز معمولاً زمان ۱ تا ۲ سال لازم است تا درخت به گلدهی بیفتد. در برخی از ارقام به خصوص در نهال های پیوندی گلدهی ممکن است در سال اول نیز رخ دهد اما با توجه به ضعیف بودن نهال ها در سال اول این گل ها به ندرت تبدیل به میوه می شود و پیشنهاد نیز بر این است که این گل ها و یا میوه های ناشی از آن حذف گردد تا نهال از قدرت بهتری برای رشد در سالیان آتی برخوردار باشد

  • سال آوری

یکی از موارد دیگری که در بسیاری از باغات به خصوص باغات میوه دانه دار مانند سیب مشاهده می شود موضوع سال آوری درختان میوه است. سال آوری به زبان ساده یعنی درختان میوه یک سال بار بسیار خوبی می دهند و سال دیگر حتی ممکن است تولید گل نیز نکند و یا باران ها بسیار کم شود. این موضوع به خصوص در درختان سیب یکی از مشکلات شایع در باغداری است. برای حل این مشکل بایستی توجه ویژه به تغذیه گیاهی داشت و به خصوص پس از برداشت میوه ها سه عنصر روی، بر و نیتروژن را برای گیاه به حد کافی تامین نمود. به طور کلی داشتن یک برنامه تغذیه مدون برای باغات، باعث می شود تا سال آوری کاهش یافته و یا به طور کلی از بین برود. برای کاهش سال آوری از فروت ست استفاده کنین!!

پوسیدگی میوه

انواع کودهای فسفر بالا

  • هرس نامناسب

 یکی دیگر از عواملی که باعث عدم گل دادن درختان می شود اصلاح نامناسب درختان در زمان خواب و از بین بردن جوانه های گل طی هرس است. تقریباً در تمامی درختان میوه سردسیری و نیمه گرمسیری، جوانه های گل در تابستان و پاییز سال قبل تشکیل شده و در بهار شروع به جوانه زنی و تشکیل گل می کند.  ممکن است برخی از باغداران در هنگام هرس جوانه های گل را از بین برده  میزان گلدهی درخت را کاهش دهد.  بخصوص در درختانی مانند سیب و گلابی هرس های شدید باعث تشدید این موضوع می گردد. بنابراین شناسایی و تسلط به نحوه گلدهی هر درخت توسط هرس کاران بسیار حائز اهمیت است. به طور ساده می توان گفت که جوانه های گل بر روی درختان به صورت مخروطی بوده و انتهای تیز تری نسبت به جوانه های برگ دارد، همچنین جوانه های گل معمولاً به صورت تجمعی یا خوشه ای روی شاخه ها دیده می شود، در صورتی که جوانه های برگ معمولا منفرد هستند.

بروز سرما های خارج از وقت به خصوص قبل از گلدهی ممکن است که جوانه ها را بر روی درخت از بین برده و باعث شود تا درخت گل ندهد این مشکل به خصوص در ارقام زود گل و یا درختانی مانند زردآلو که به طور طبیعی زودتر گل میدهند شایع تر است. در واقع در این مورد مشکل اصلی از بین رفتن جوانه های گل می باشد اما خود درخت در گلدهی مشکلی ندارد. برای حل این مشکل رصد دائمی اطلاعات هواشناسی بسیار مهم است. می توان قبل از بروز دماهای زیر صفر درجه در هنگام جوانه زنی شکوفه ها با گرم کردن سطح باغ به روش‌های مختلف از جمله استفاده از بخاری های باغی و یا فوگر های حرارتی از یخ زدن آنها جلوگیری نمود. محلول پاشی درختان میوه با مخلوط آمینواسید (آمینوفول گرین هاس عالی برای این کار)  و پتاسیم نیز بسیار کمک می‌کند تا شکوفه ها دماهای زیر صفر را بهتر تحمل بکنند.

  • تنش آبی

درختانی که در فصل زراعی گذشته به هر تغییر دچار تنش آبی و تجربه خشکسالی بودند ممکن است در سال آتی گل تولید نکرده و یا حجم تولید گل آنها بسیار پایین بیاید. بنابراین توجه به برنامه آبیاری در باغات بسیار با اهمیت است. 

  • مشکلات تغذیه ای

گل دادن فرآیند بسیار پیچیده ای است که در آن عناصر و آنزیم های مختلفی دخالت دارد. به طور کلی سه عنصر نیتروژن، روی و بر عناصر مهم برای تشکیل گل و گرده افشانی به شمار می‌آید که نزد بسیاری از باغداران و کارشناسان تحت عنوان فروت ست معروف هستند. محلول پاشی فروت ست بلافاصله بعد از برداشت میوه ها و همچنین قبل از جوانه زنی شکوفه ها یعنی هنگامی که هنوز شکوفه بر روی درخت وجود ندارد اما جوانه های آن کاملاً متورم شده اند می تواند تضمین کننده گلدهی بالا درختان باشد همچنین این محلول در تشویق درختان به گرده افشانی بهتر و موفق اهمیت ویژه دارد. البته تنها این سه عنصر در فرایند گلدهی دخالت ندارد و عناصری نظیر آهن، فسفر و پتاسیم نیز از اهمیت ویژه برخوردار هستند پیشنهاد می شود علاوه بر اینکه این سه عنصر در طول فصل در برنامه غذایی به تناوب به درختان داده می شود، در زمان خواب درخت نیز به صورت چالکود مصرف شود. دقت کنید که نوع و رقم درختان در میزان درخواست غذایی آنها بسیار با اهمیت است. همچنین نوع خاک و عناصر موجود در آن در هر باغ متفاوت است بنابراین پیشنهاد می کنیم تا برنامه غذایی مخصوص باغ خود را توسط کارشناسان کشاورزی تهیه و طبق آن پیش بروید. 

❌❌تیم فوق تخصصی مرسین کشت تاکنون بیش از هفت هزار هکتار انواع باغ را  در سراسر ایران تحت مشاوره خود قرار داده است و آماده همکاری با شما باغدار محترم نیز می باشد❌❌

  • بیماری های ویروسی و ویروئیدی

یکی از موارد خاصی که باعث عدم تشکیل گل بر روی درختان میوه می شود وجود برخی از بیماری‌های ویروسی و ویروئید ای در درختان میوه است این مشکل غالباً درختان مرکبات اتفاق می افتد و از آنجایی که این دسته از بیماریها درمان خاصی ندارند بنابراین درختانی که به آنها آلوده می شود محکوم به مرگ هستند. راهکار اساسی در این شرایط رعایت اصول قرنطینه گیاهی و تلاش برای عدم آلودگی گیاهان به ویروس ها می باشد. استفاده از ادوات تمیز و ضدعفونی شده مانند قیچی پرس و یا مبارزه با ناقلین نظیر زنجرکها و زنجره ها باعث می شود تا این موارد به باغات مرکبات هجوم نیاورده و گلدهی درختان را مختل نکند.

شکوفه

جمع بندی

گل ندادن درخت یکی از چالش‌های مهم باغداری به شمار می آید که ممکن است یک سال کامل، باغدار را عقب بیاندازد. این مشکل معمولاً در باغاتی رخ می دهد که باغدار آشنایی جزئی به اصول نگهداری از درختان میوه دارد. در مورد این عزیزان پیشنهاد می شود تا از مشورت یک کارشناس کشاورزی حداقل در سالیان اولیه باغداری خود بهره ببرند. در هر صورت با رعایت اصول بسیار ساده و آگاهی از انتخاب نهال مناسب می توان مشکل گل ندادن درختان را به طور کامل از باغات حذف کرد.

سوالات متدوال شما+پاسخ

درخت پایه رویشی زودتر به گل میفته یا پایه بذری؟

زود بارده بودن یا نبودن درختان معمولا ارتباطی با نوع پایه ندارد و این صفت از پیوندک (رقمی که روی پایه پیوند شده است) منتقل می گردد.

گردوی ۵ ساله ای دارم که حتی یک میوه هم از آن ندیده ایم بایستی چکار کنم؟

همانطور که در مقاله توضیح دادیم، رقم گردو، نحوه تغذیه و آبیاری،نر یا ماده بودن آن را بررسی فرمائید.

سلام، برای سرمازدگی بهاره گفتید که محلولپاشی کنیم. اینطوری بدتر شکوفه ها یخ نمیزنه؟

سلام، بله دقیقا، هدف از محلولپاشی یخ زدن آب بر روی جوانه ها و حفظ شکوفه است. توجه کنید که یخ زدن آب یک واکنش گرماده است و جوانه ای که داخل یخ قرار گرفته است، گرمتر می ماند.

تو روستای ما هر سال درختای سیب قهر میکنن میوه نمیدن. باید چکار کنم؟

اصطلاح قهر کردن درخت بین باغداران در بسیاری از موارد مربوط به سال آوری درختان است که با تغذیه مناسب به خصوص با فروت ست، فسفر و پتاسیم می توانید آن را بر طرف کنید.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟ با کلیک روی ستاره به آن امتیاز دهید!

(بالاترین امتیاز ستاره از سمت چپ)

۰ ratings۰/۵

انواع کودهای فروت ست

سموم مناسب برای شته درختان هلو و شلیل+راه کنترل

شته ها حشرات کوچکی هستند که نرخ زاد و ولد بسیار بالایی دارند و در مدت زمان کوتاهی جمعیت خود را چندین برابر می کنند. این حشرات دارای اندام خرطوم یا نیش مانندی هستند که توسط آن از شیره سلولی و گیاهی تغذیه کرده و رشد می کنند. این آفات می توانند از

راه کنترل و سموم مناسب برای شته درختان هلو و شلیل

مقدمه

هلو و شلیل دو میوه محبوب و با سطح کشت بالا در ایران به شمار می آیند که درگیر آفات فراوانی در طول فصل رویش خود می شوند که شته یکی از مهمترین و معروف ترین آنها است. در این  مقاله با این آفت مهم و روش های کنترل آنها و همچنین سمومی که میتوانید برای مبارزه با این آفت استفاده کنید آشنا خواهید شد.

شته هلو و شلیل چیست؟

شته ها حشرات کوچکی هستند که نرخ زاد و ولد بسیار بالایی دارند و در مدت زمان کوتاهی جمعیت خود را چندین برابر می کنند. این حشرات دارای اندام خرطوم یا نیش مانندی هستند که توسط آن از شیره سلولی و گیاهی تغذیه کرده و رشد می کنند. این آفات می توانند از برگ، دمبرگ، گل، دمگل، ساقه های جوان و کهنسال تغذیه کنند. در برخی گونه های شته، بعد از تغذیه مواد دفعی چسبناکی از بدن حشره خارج می شود که میزان قند بالایی دارد و در نتیجه گیاهان آلوده به شته دارای ظاهری چرب و چسبناک هستند که به اصطلاح به آنها گیاهان شیره زده یا عسلک زده می گوییم. این عسلک دفعی از شته ها ماده ای جذاب برای مورچه ها بوده و درختان آلوده به شته معمولا حجم وسیعی از مورچه ها را به خود جلب می کنند.

مهمترین شته های هلو و شلیل کدام است؟

به طور کلی سه گونه مهم شته به درختان هلو و شلیل حمله می کنند.

  • شته سبز هلو با نام علمی Myzus persicae که به رنگ سبز بوده و بیشتر به سرشاخه ها و برگهای جوان و در حال تشکیل حمله می کند.
  • Brachycaudus helichrysiکه به شته سیاه معروف است و در زمان بلوغ خود بالدار شده و به رنگ سیاه در می آید. این شته بیشتر به اندام های تازه تشکیل شده و یا در حال تشکیل علاقه دارد و به آنها حمله می کند.
  • شته خونی یا خالدار هلو با نام علمی Pterochloroides persicae که بسیار بزرگتر از دو گونه قبلی است و میزان تولید عسلک بسیار کمتری دارد. این شته در صورت له شدن یک مایع قرمز رنگ از بدنش خارج می گردد و به همین دلیل به آن شته خونی می گوییم. این شته برخلاف دو گونه دیگر به اندام های چوبی نظیر شاخه ها و تنه حمله می کند.

❌❌تمامی این گونه ها نرخ زاد و ولد بالایی داشته و می توانند ایجاد خسارت بالایی بکنند❌❌

شته و کنترل آن

شته Brachycaudus helichrysi  

شته هلو و شلیل

شته Pterochloroides persicae

شته هلو

شته Myzus persicae

شته ها چه زمانی در باغات پیدا می شوند؟

اصولا شته ها موجودات گرما پسندی نیستند و همین موضوع باعث می شود تا در اوایل فصل و یا اواخر آن یعنی در بهار و پاییز با جمعیت بیشتری مشاهده شوند. در بهار همزمان با رویش برگ ها و در پاییز قبل از ریزش برگ ها ممکن است باغ شما آلوده به این حشره شود.

خسارت شته ها به باغات هلو و شلیل

شته ها از چند جهت به درختان هلو و شلیل صدمه می زنند. در درجه اول این حشرات شیره گیاهی را مکیده و باعث ضعف عمومی گیاه می شوند. علاوه بر این، شته ها به دلیل تولید عسلک، مورچه ها و یا قارچ ها را به خود جلب کرده و ممکن است آفات و بیماری های ثانویه ای روی درخت ایجاد کنند. بعضی از شته ها هم ناقل بیماری های ویروسی یا ویروئیدی هستند که اگر با آنها مبارزه نشود می توانند این بیماری را از یک درخت به درخت دیگر منتقل و پخش کنند. به خصوص هنگامی که شته ها از اندام های در حال تشکیل مثل میوه چه ها و یا سرشاخه ها تغذیه کنند می توانند خسارات زیادی به هلو و شلیل وارد کنند. یکی از این خسارات بد فرم شدن سر شاخه و عدم رشد سرشاخه ها است. ریزش گل و میوه ها نیز از علائم خسارت شته ها می باشد.

خسارت شته

خسارت شته 

روش های کنترل شته هلو و شلیل

روش های مختلف و متنوعی برای جلوگیری و همچنین مبارزه با شته ها در باغات شلیل و هلو وجود دارد که آنها را به شما می گوییم:

۱-کنترل بیولوژیک

شته ها توسط عوامل مختلفی از جمله حشرات دیگر، قارچ ها و باکتری ها می توانند از بین بروند. این نوع کنترل یک روش کاملا سازگار با محیط زیست بوده و به خصوص در تولید میوه های ارگانیک اهمیت دارد. مثال معروف این روش استفاده و رهاسازی کفشدوزک در باغات است . غذای مورد علاقه کفشدوزک ها شته بوده و می توانند به سرت آنها را در باغات از بین ببرند. برخی گونه های زنبورهای پارازیتوئید نیز می توانند به شته ها حمله و داخل بدن آنها تخم ریزی کنند.

روش های بیولوژیک روش های بسیار امنی برای کنترل شته در باغات هستند اما نیازمند نظر متخصصین هستند و به طور مثال سمپاشی بعد از استفاده از عوامل بیولوژیک باعث ازبین رفتن این حشرات مفید نیز می شود.

۲- افزایش مقاومت گیاهی با تغذیه مناسب

وجود ترکیبات کلسیمی و سیلیسیومی در تغذیه سالانه درختان هلو و شلیل کمک می کند تا شته ها نتوانند به خوبی از آنها تغذیه کرده و جمعیت آنها کاهش یابد. کودهای حاوی این دو عنصر باعث افزایش ضخامت کوتیکول و دیواره سلولی گیاهان شده و ورود نیش حشره به داخل سلول را سخت می کنند. بنابراین استفاده از این ترکیبات، جمعیت شته ها به خصوص شته هایی که به شاخه و تنه حمله می کنند را کاهش می دهد.

۳-رعایت بهداشت باغی

شته ها می توانند در بقایای گیاهی مثل برگ های ریخته شده در پاییز و یا شاخه های هرس شده باقی مانده و زمستان گذرانی کنند. اگر بهداشت باغات به حد کافی رعایت شود، جمعیت شته ها در سال آینده بسیار کمتر خواهد شد. این بقایا بایستی از باغ خارج و معدوم شود. همچنین هرس سرشاخه های آلوده و جمع آوری علف های هرز از باغ و مبارزه با آنها از جمله موارد مهمی است که در باغات هلو و شلیل بایستی رعایت کنیم.

سمپاش باغی

۴-مبارزه شیمیایی

آخرین راهکار برای مبارزه با شته هلو و شلیل استفاده از سموم معدنی و شیمیایی است. استفاده از سموم در صورتی مجاز است، که راهکاری به جز استفاده از آنها نباشد. در ادامه با این سموم شته کش آشنا می شوید:

الف) ایمیداکلوپراید یا کنفیدور

این سم یک ترکیب سیستمیک است و این یعنی که می تواند در داخل گیاه پخش شود و شیره گیاهی را آلوده کند. این سم روی سیستم عصبی شته ها اثر گذاشته و آنها را از بین می برد. میزان مصرف این سم نیم لیتر در هزار لیتر آب است و بایستی قبل یا بعد از گلدهی مصرف شود.

ب)استامی پراید

مانند کنفیدور یک سم سیستمیک است که باز هم روی سیستم عصبی شته اثر میگذارد و آنها را فلج می کند. این سم قبل یا بعد گلدهی مصرف شده و میزان مصرف آن ۲۰۰ گرم در ۱۰۰۰ لیتر آب است.

ج) مالاتیون

این سم بسیار روی شته ها موثر است و به صورت تماسی و آنی عمل می کند. مالاتیون به میزان دو تا سه لیتر در ۱۰۰۰ لیتر آب حل شده و قبل یا بعد گلدهی روی درختان شلیل و هلو مصرف می شود.

د) دی کلرووس

این ترکیب هم یک سم شته کش قوی با باقی مانده سم اندک روی میوه ها است. دی کلرووس سریعا روی شته ها اثر گذاشته و آنها را از بین می برد و بعد از سه روز الی یک هفته اثرات سمی آن از روی درخت و یا میوه ها از بین می رود.

ه)ترکیب روغن امولسیون شونده و اتیون

از این ترکیب به میزان یک درصد از روغن امولسیون شونده (ولک) و سه در هزار اتیون به صورت همزمان می توانید در سمپاشی زمستانه استفاده کرده و اثرات فوق العاده آن را روی کاهش جمعیت شته ببینید. این ترکیب تنها در زمان خواب درختان بایستی مصرف شود.

و)صابون های محلولپاشی

صابون های مخصوص سمپاشی یک ترکیب شیمیایی با سمیت بسیار پایین برای انسان است که با حل کردن لایه خارجی پوسته شته می تواند آنها را از بین ببرد. از صابون های محلولپاشی بعد از ریزش گلبرگ ها می توانید به میزان سه لیتر در هزار لیتر آب استفاده کنید.

ز) سموم ترکیبی

گاهی به دلیل جمعیت بالا و یا در مواردی که شته ها به سموم مقاوم شده اند، استفاده از سموم ترکیبی پیشنهاد می شود. برای کسب اطلاع از این فرمول های ویژه که توسط متخصصین مرسین کشت در هکتارها باغ هلو و شلیل در مناطق مختلف ایران به طور موفقیت آمیز آزمون شده اند با کارشناسان مرسین کشت در تماس باشید.

دقت کنید که این سموم تنها جهت آشنایی شما معرفی شده اند و از آنجایی که مصرف خودسرانه سموم برای سلامتی انسان و نسل های آتی ضررهایی جبران ناپذیر در پی دارد، استفاده از هرگونه سم بدون مشورت با گیاهپزشک و نسخه نویسی اکیدا ممنوع است.

زمان و دفعات سمپاشی

معمولا برای مبارزه با شته های سبز و سیاه، سمپاشی در زمستان و بلافاصله بعد از ریزش گلبرگ ها توصیه می شود، نوبت دوم سمپاشی بایستی با فاصله ۱۰ روزه تکرار شود. در مورد شته خالدار هلو نیز بهتر است به محض مشاهده اولین تجمعات شته روی ساقه ها دو مرتبه سمپاشی به فاصله ۱۰ روز انجام شود.

پیشنهاد مرسین کشت برای شما

ما در تیم بزرگ مهندسی و خدماتی مرسین کشت، از وجود ۴ دکتری گیاهپزشکی و ۸ کارشناس کشاورزی بهره می بریم. چنانچه در مدیریت شته های باغ هلو و شلیل خود موفق نبوده اید و یا نیاز به مشورت در این باره دارید، ما این امکان را برای شما محیا کرده ایم تا در قسمت نظرات همین مقاله و یا از طریق راه های ارتباطی موجود در وب سایت از کارشناسان ما به صورت رایگان مشورت بگیرید.

جمع بندی

شته های هلو و شلیل در عین سادگی می توانند آفات مهلکی برای باغات ما باشند. روش های کنترلی متنوعی برای کاهش جمعیت این آفات و مبارزه با آن ها وجود دارد که در این مقاله به طور کامل با آنها آشنا شدید. مبارزه به موقع و اصولی با این آفات ضمن حفظ سلامت باغ شما، ضامن سلامتی محصول نهایی که توسط مشتری نهایی به مصرف می رسد نیز خواهد بود.

سوالات متدوال شما+پاسخ

چندین بار سمپاشی برای هلو کردم ولی باز شته دارم چیکار کنم؟

در درجه اول با یک گیاهپزشک مشورت کنید تا باغ شما را به صورت حضوری بازدید کرده و نسخه ارائه کند. یکی از دلایل این موضوع می تواند سمپاشی تنها بخشی از باغ، استفاده از سموم نامرتبط و یا در دوز نا مناسب باشد.

درخت شلیل شمس دارم که شته زده بود، بعد سمپاشی یک دونه میوه هم نداد. علتش چیه؟

حتما سمپاشی شما در زمان نامناسب و روی گل های باز شده بوده است. در زمان گلدهی درخت به هیچ عنوان از هیچ سمی استفاده نکنید.

روغن رو میتونم تو بهار هم بزنم برای اثر بیشتر؟

خیر، استفاده از روغن تنها در زمستان و سمپاشی زمستانه و روی درختان به خواب رفته و فاقد برگ توصیه می گردد.

ببخشید مهندس از این سم ها می تونم به گلهای رز و محمدی هم بزنم؟

به طور کلی بله، ولی بهتر است شرح حال کامل تری به گیاهپزشک ارائه و نسخه دریافت کنید.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟ با کلیک روی ستاره به آن امتیاز دهید!

(بالاترین امتیاز ستاره از سمت چپ)

۱ rating۵/۵

پوسیدگی گلگاه

دلیل سیاه شدن زیر گوجه فرنگی یا پوسیدگی گلگاه + راه خلاصی از آن

در این مقاله به بررسی دلایل سیاه شدن زیر گوجه فرنگی و یا به عبارت دیگر پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی خواهیم پرداخت. گوجه فرنگی یکی از صیفی جات محبوب در سراسر دنیاست. ارقام مختلف گوجه فرنگی از ابتدا تاکنون به بازار معرفی شده و کشاورزان مشغول به کشت ….

دلیل سیاه شدن زیر گوجه فرنگی یا پوسیدگی گلگاه + راه خلاصی از آن

مقدمه

گوجه فرنگی یکی از صیفی جات محبوب در سراسر دنیاست. ارقام مختلف گوجه فرنگی از ابتدا تاکنون به بازار معرفی شده و کشاورزان مشغول به کشت آن هستند. گوجه فرنگی هم در حالت گلخانه‌ای و هم در زمین باز کشت می شود و از آنجایی که یک گیاه پرکار و پر میوه محسوب می شود احتیاجات غذایی زیادتری نسبت به سایر صیفی جات دارد. علاوه بر این، گوجه فرنگی یک محصول صنعتی نیز به شمار آمده و در صنایع غذایی و  رب سازی کاربرد دارد. بنابراین توجه به کیفیت میوه های تولیدی برای کشاورزان از اهمیت بالایی برخوردار است. عوامل مختلف غذایی می‌تواند روی کیفیت  و ظاهر محصول گوجه فرنگی اثر بگذارد که معروف ترین و شایعترین آن، سیاه شدن انتهای گوجه فرنگی و یا پوسیدگی گلگاه است که در ادامه به شما خواهیم گفت که دلایل آن چیست.

چرا گلگاه گوجه فرنگی سیاه می شود؟

 قبل از پاسخ به این سوال بایستی به شما بگویم که گلگاه کجاست؟ از نظر فیزیولوژی گیاهی گلگاه مکانی است که تخمدان از ناحیه گلبرگهای گل جدا شده و در اکثر صیفی جات این محل پس از رشد میوه قسمتی است که درست در مقابل ساقه میوه قرار گرفته است.  به طور مثال اگر یک گوجه فرنگی را در نظر بگیریم قسمت ساقه قسمتی خواهد بود که گوجه فرنگی از طریق آن به گیاه متصل می شود و گلگاه منطقه ای است که در مقابل آن و در انتهای میوه قرار گرفته است. در برخی صیفی‌جات مانند خیار و یا کدو ممکن است حتی پس از رشد میوه قسمتی از گل گاه در انتهای میوه قرار بگیرد در واقع اندام زرد رنگی که بر روی خیار ها مشاهده می شود همان باقی مانده پس از رشد تخمدان است که به آن  گل گاه می گویند.

در ادامه به بررسی دلایلی که گلگاه یک میوه از جمله گوجه‌فرنگی را سیاه می کند خواهیم پرداخت باید دقت داشت که این سیاه شدگی در بین بسیاری از افراد تحت عنوان پوسیدگی گلگاه  گوجه فرنگی معروف است:

۱- کمبود عنصر کلسیم

 مهمترین دلیلی که سبب ایجاد پوسیدگی گلگاه در گوجه فرنگی می شود کمبود کلسیم است. اگر میزان کلسیم در بافت های گیاهی از حد مجاز پایین تر باشد، سلول های گیاهی به طرز مناسبی کنار همدیگر قرار نگرفته و یا ممکن است از یکدیگر جدا شوند در نتیجه همانند یک زخم بر روی بدنه گیاه دیده می شوند. ناحیه گل گاه ناحیه بسیار حساسی به کمبود کلسیم است و در بوته های گوجه فرنگی که دارای این کمبود هستند پوسیدگی گلگاه دیده خواهد شد. (انواع کودهای کلسیمی رو می تونید جلوتر مشاهده کنین)

۲-بیشبود نیتروژن و پتاسیم

در کنار کمبود کلسیم هر عاملی که سبب شود جذب عنصر کلسیم دچار اختلال شود باعث ایجاد پوسیدگی در ناحیه گلگاه خواهد شد. استفاده بیش از حد از کودهای نیتروژنی و پتاسیمی سبب خواهد شد تا کلسیم در جذب خود دچار اختلال شده و یا نتواند به ناحیه گلگاه برسد در نتیجه گیاهانی که دارای تغذیه با نیتروژن و پتاسیم بیش از حد هستند ممکن است دچار پوسیدگی گلگاه شوند.

سیاه شدن زیر گوجه فرنگی

۳- شرایط خاکی نامناسب

 فرقی ندارد که بستر کشت شما خاک باشد و یا کوکوپیت و یا هر بستر کشت دیگر. در هر صورت اگر شرایط بستر کشت شما مناسب برای رشد گوجه فرنگی باشد و نتواند عنصر کلسیم را به مقدار کافی از آن دریافت کند پوسیدگی گلگاه بر روی میوه شما بروز پیدا می کند. از جمله این عوامل می‌توان به بسترهای کشت اسیدی با pH کمتر از ۶، آبیاری بیش از حد و یا شوری بیش از حد بستر اشاره کرد. در تمامی این شرایط عنصر کلسیم جذب گیاه نشده و سیاه شدن پایین گوجه فرنگی اتفاق می‌افتد. (کود انفوریک اسید کاهش دهنده pH و شوری خاکه حتما ببینش)

۴-شرایط استرس زای محیطی

عنصر کلسیم برای عملکرد صحیح در داخل بافت گیاهی نیاز به شرایط مساعد محیطی دارد، افزایش و کاهش ناگهانی دما، وجود باران های اسیدی، عدم وزش باد و اختلال در گرده افشانی، استفاده از کود و سم خارج از دوز و ایجاد گیاه کودسوزی از جمله مواردی هستند که برای گوجه فرنگی محسوب شده و باعث می شود که عنصر کلسیم در آنها به خوبی عمل نکند.

کمبود کلسیم

محصولات کلسیمی رو مشاهده کن!

۵- آفات و بیماریها

در برخی از موارد، سیاه شدن انتهای گوجه فرنگی به خاطر پوسیدگی گلگاه نبوده و ربطی به کمبود کلسیم در گیاه گوجه فرنگی ندارد. بعضی از آفات مانند کرم های میوه خوار و بیماری هایی مانند لکه موجی گوجه فرنگی می‌توانند در صورتی که به ناحیه انتهایی گوجه‌ فرنگی حمله کند سبب ایجاد علائم مشابه پوسیدگی گلگاه شوند. برای تشخیص این مورد از سایر عواملی که مربوط به کمبود کلسیم در گیاه است بایستی توجه داشت که پوسیدگی گلگاه ناشی از کمبود کلسیم فقط در ناحیه انتهایی میوه رخ می دهد و در اثر ایجاد آن هیچگونه لارو آفت در داخل میوه مشاهده نمی شود. در مورد بیماری لکه موجی نیز باید دقت داشت که گوجه های آلوده به لکه موجی ممکن است لکه های خود را در همه جای میوه ایجاد کرده و همچنین علائم آن بر روی برگ ها نیز مشاهده می شود.                                                                                                       

نکته: دقت کنید که بر اثر کمبود کلسیم و ایجاد پوسیدگی گلگاه، ممکن است پاتوژن های ثانویه به ناحیه زخم شده حمله کرده و ایجاد پوسیدگی بر روی میوه ها را بکند اما این به آن معنا نیست که گیاه ما دچار لکه موجی شده است. بنابراین پیشنهاد می کنیم در صورتی که برای تشخیص عامل ایجاد کننده مشکل دچار سختی شده اید با کارشناسان خبره مرسین کشت به صورت رایگان مشورت کنید. 

گوجه فرنگی پوسیدگی سیاه

پیشگیری و درمان از پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی

به صورت ساده تامین عنصر کلسیم باعث می‌شود تا پوسیدگی گلگاه به بوته های گوجه فرنگی حمله نکند. علاوه بر این باید دقت داشت و شرایط جذب عنصر کلسیم با مواردی که در بالا ذکر شد و تامین شده باشد و گیاهانی که دچار تنش محیطی هستند با مواد ضد تنش نظیر ترکیبات آمینو اسیدی و یا فولویک اسیدی تیمار شوند. آنالیز و اصلاح pH بستر کشت نیز برای جذب بهتر کلسیم از مواردی است که باید مد نظر داشته باشید و حتما قبل از کشت بررسی نمایید. (آمینوفول گرین هاس ترکیبی جادویی برای کاهش تنشهاست می تونید به همراهش از فولویک اسید پرینوای مکزیک هم بهره ببرید)

 پیشنهاد تیم مرسین کشت انجام آنالیز خاک قبل از کشت در مزارع می باشد اما در صورتی که امکان این موضوع را ندارید می توانید از انواع ترکیبات کلسیمی مانند نیترات کلسیم، سوپر فسفات ساده،اکسید کلسیم و یا انواع کلسیم کلاته استفاده کنید.  پیشنهاد می شود تا از کلسیم کلاته به صورت محلول پاشی استفاده کنید تا به سرعت جذب گیاهان شود البته باید توجه داشت که تمامی این موارد بایستی قبل از به وجود آمدن میوه ها انجام بپذیرد و در صورتی که میوه‌ها دچار پوسیدگی گلگاه باشند درمان آنها غیر ممکن خواهد بود.

tomato black rot

نتیجه گیری

 توجه به نیاز غذایی گیاه همان قدر مهم است که وعده های غذایی اصلی برای انسان اهمیت دارد. گیاه یک موجود زنده است و مانند هر موجود زنده دیگری نیازمند غذای مناسب و کافی است. در صورتی که این مواد غذایی به موقع و به میزان کافی به آنها نرسد علائمی ناشی از گرسنگی غذایی بر روی آن‌ها دیده می‌شود که پوسیدگی گلگاه نیز یکی از آنهاست.  پیشنهاد می کنیم تا برای بررسی تخصصی تر  مشکلی که دارید از طریق راه های ارتباطی موجود در سایت با کارشناسان و متخصصین مرسین کشت تماس بگیرید تا آنها شما را یاری کنند. 

سوالات متدوال شما+پاسخ

من یک چین از گوجه فرنگی برداشت کردم و تک و توک دچار این مشکل بودند برای چین های بعدی اگر کلسیم استفاده کنم مشکل برطرف میشه؟

بله به محض دیدن اولین علائم می توانید از ترکیبات کلسیم استفاده کنید البته ترجیح ما این است که نگذارید کار به جایی برسد که پس از دیدن علائم از کود استفاده کنید در واقع استفاده از یک برنامه غذایی مدون باعث می شود تا این مشکل به طور کلی در کشت شما دیده نشود.

این مشکل توی گلخانه هم دیده میشه؟

نه تنها در گلخانه بلکه اگر یک بوته گوجه فرنگی در منزل خود دارید نیز ممکن است این مشکل مشاهده شود.

کلسیم کلات بهتره یا نیتراته؟

عملکرد این کودها به صورت کلی با هم متفاوت است اما برای حل مشکل پوسیدگی گلگاه در گوجه فرنگی پیشنهاد می کنیم که از کلسیم کلات به صورت محلول پاشی (برای رفع فوری کمبود) استفاده کنید.

این مشکل رو من روی صیفی جات دیگه مثل هندوانه و خربزه هم دیدم، تشخیص من درست بوده؟

بله تشخیص شما کاملا درست است، پوسیدگی گلگاه می‌تواند روی اکثر صیفی جات دیده شود. 

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟ با کلیک روی ستاره به آن امتیاز دهید!

(بالاترین امتیاز ستاره از سمت چپ)

۱ rating۵/۵

نهال پیوندی چیست و چه مزیت هایی دارد؟

نهال های پیوندی از گذشته مورد استفاده باغداران قرار گرفته اند اما طی سالیان اخیر نظرهای بیشتری به آنها جلب شده و علاقه مندان بیشتری پیدا کرده اند. ویژگی های مثبت این درختان اجازه داده تا باغداران به صورت اقتصادی این نوع درختان را انتخاب کنند…

مقدمه

اگر دستی در باغ و باغداری دارید احتمالا اسم نهال پیوندی به گوشتان خورده است. این روزها همه افراد برای کاشت درخت در باغ و باغچه خود دنبال نهال های پیوندی هستند. در این مقاله کوتاه به زبان ساده به شما می گوییم که نهال پیوندی چیست، چه انواعی دارد و خصوصیات آنها چیست. پس تا انتهای مقاله همراه ما باشید.

مشاوره فوق تخصصی گیاهپزشکی

منظور از پیوند چیست؟

پیوند یا پیوند زدن یعنی انتقال یک بخش رویشی از یک گیاه به گیاه دیگر. دلیل زدن پیوند به دست آوردن گیاهان جدید با ویژگی های مناسب تر و قوی تر است. به طور مثال میتوان شاخه های رقم های مناسب گلابی را روی درخت به پیوند زد تا ضمن اینکه این درخت به خشکی مقاوم باشد بتوانیم از آنها میوه های خوبی هم بگیریم. پیوند انواع محتلفی دارد که در مقالات آتی به آنها اشاره میکنیم. توجه کنید که هر گیاهی را نمی توان روی گیاهان دیگر پیوند زد و گیاهان برای پیوند خوردن روی هم نیاز به شباهت و قرابت ژنتیکی بالایی دارند. بنابراین پیوند زدن انجیر روی هلو و یا گوجه فرنگی روی یونجه غیر ممکن است.

نهال پیوندی چیست؟

نهال پیوندی به نهال حاصل از پیوند دو گیاه گفته می شود. این نهال در واقع از حداقل دو بخش تشکیل شده است که به آنها پایه و پیوندک می گوییم. پایه بخشی از نهال است که داخل خاک قرار گرفته و پیوندک روی آن پیوند می شود. پیوندک نیز بخشی است که عمده اندام هوایی گیاه راتشکیل داده و عضو میوه ده درخت است. بنابراین یک نهال پیوندی دارای ریشه و طوقه از یک گیاه و شاخ و برگ از گیاه دیگر است. نهال های غیر پیوندی می توانند از رویش بذر و یا قلمه زنی ایجاد شده باشند. از همین نهال ها می توان به عنوان پایه یا پیوندک نهال های پیوندی استفاده کرد.

درخت سیب پیوندی روی پایه رویشی مالینگ یکی از درختان پربار . محبوب بین باغداران به شمار می آید

دلایل محبوب بودن نهال های پیوندی

عمل پیوند به ما اجازه می دهد تا درختانی داشته باشیم که دارای ریشه های قوی و مقاوم به شرایط سخت و نیز شاخ و برگی هستند که میوه های زیاد و با کیفیت تولید می کنند. بنابراین یک درخت پیوندی چندین ویژگی از دو گیاه مختلف را دارد. درختان غیر پیوندی ممکن است دارای میوه های کمتر و ریشه های قوی و یا میوه های زیاد و ریشه های ضعیف باشند. انسان ها با اختراع عملیات پیوند توانسته اند از گیاهان جنگلی و وحشی به عنوان پایه درختان استفاده و درختان قوی تری را با میزان میوه دهی بالا تولید کنند.

انواع نهال پیوندی

به طور کلی درختان پیوندی بر اساس نوع پایه به دو دسته پایه بذری و پایه رویشی تقسیم می شوند. در درختان پیوندی پایه بذری، پایه حاصل از رویش و جوانه زنی یک بذر است و در نهال های پیوندی پایه رویشی، این پایه به روش های رویشی ( مانند قلمه، کشت بافت و …) ایجاد شده است. هر کدام از این نهال ها ویژگی هایی دارند که در این مقاله آنها را بررسی کرده ایم.

ناحیه پیوند پیوندک روی پایه به مرور و با یزرگ شدن درخت ناپدید شده و تشخیص آن دشوار است

برتری های نهال پیوندی نسبت به سایر نهال ها

این موضوع وابستگی به نوع پایه و پیوندک هر درخت دارد اما به طور کلی می توان گفت که نهال های پیوندی دارای خصوصیات زیر هستند:

  1. مقاومت بالا به بیماری ها و آفات
  2. نیاز آبی کمتر
  3. مقاومت به خشکی و شوری
  4. عمر اقتصادی بالاتر و ثمردهی زودتر
  5. میزان تولید میوه بیشتر و با کیفیت تر
  6. امکان کاشت در فواصل کمتر و تولید شاخ و برگ کمتر.
  7. عدم ایجاد تفرق ژنتیکی و یکدست بودن باغ

نحوه تشخیص نهال پیوندی

این کار در نهال های کوچک بسیار راحت و در درختان بزرگ اندکی سخت است. نهال هایی که پیوند شده اند در محل طوقه دارای یک زخم و انحنا هستند که نشان دهنده انجام شدن پیوند روی آنهاست. البته بررسی لیبل و شناسنامه نهال به خصوص در مورد نهال های گواهی شده روش بهتر و مطمئن تری است.

در درختان مسن تر تشخیص ناحیه پیوند سخت تر می شود ولی همچنان با دقت در ناحیه طوقه می توان به آن پی برد. این موضوع با هرس سالیانه درختان اندکی سخت تر نیز می شود و بهتر است از یک متخصص کشاورزی برای این کار کمک بگیرید.

تشخیص محل پیوند روی پایه در نهال های پیوندی توسط کارشناسان انجام می شود

نگه داری از نهال های پیوندی

این نهال ها تربیت شده و اهلی شده هستند. بنابراین نسبت به درختان وحشی نیاز به مراقبت و رسیدگی بیشتری دارند. این درختان بایستی طبق یک برنامه غذایی تغذیه شده و برنامه مشخصی برای سمپاشی و آبیاری آنها در نظر گرفته شود. هرس و چالکود سالیانه دو مورد از مراقبت های مهم برای این درختان است. به خصوص در سال های اولیه رشد تربیت و هرس صحیح این درختان باعث می شود تا بهترین عملکرد را از خود طی سالیان آتی به جای بگذارند. بنابراین پیشنهاد می کنیم تا با در نظر گرفتن نوع رقم درختان خود قبل از احداث باغ حتما با کارشناسان مربوطه مشورت کنید.

مرسین کشت امکان مشاوره آنلاین رایگان را برای شما عزیزان فراهم نموده است و می توانید مستقیما با کارشناسان ما در این باره مشورت بفرمائید.

نهال پیوندی سیب که از خاک خارج شده است و قسمت های مختلف آن نشان داده شده است

محصول مرتبط: چالکود ویژه ۷-۴-۷ نوتری پاد پادنا 

جمع بندی

با پیشرفته شدن تکنولوژی کشاورزی، نیاز به درختانی قوی تر و پربار تر روز به روز احساس می شود. این درختان تضمین کننده تولید غذا برای انسان ها هستند. درختان پیوندی یکی از این دستاوردها است که روز به روز نیز در حال بهبود و گسترش است. درختان پیوندی علیرغم اینکه شاید در ظاهر قیمت بالایی داشته باشند، اما در دراز مدت سود بسیار بیشتری را نسبت به درختان غیرپیوندی نصیب باغدار می کنند. البته بایستی همواره توجه داشت که هر درخت مناسب هر اقلیم و مکانی نبوده و بایستی درختان میوه برای کاشت در مناطق فارغ از نوع آن به صورت هوشمندانه و علمی کاشت شوند.

درختان پیوندی پا کوتاه هستند؟

این موضوع بستگی به نوع پایه نهال دارد. در اغلب نهال های پایه رویشی این موضوع صدق می کند.

آیا گردوی پیوندی هم داریم؟

بله انواع ارقام گردو را میتوان روی پایه های مختلف همین گیاه پیوند کرد.

اصطلاح نرک در نهال پیوندی یعنی چی؟

به شاخه هایی که از محل زیرین پیوند و در واقع از پایه رشد می کنند به اصطلاح نرک گفته می شود. این گیاهان ممکن است باردهی مناسبی نداشته باشند.

اگر بذر میوه بکارم به من میوه نمیده؟

این موضوع کاملا شانسی است! بهتر است به جای اینکار با اطمینان نهالی تهیه کنید که باردهی تضمین شده دارد. کاشت بذر ممکن است درختی تولید کند که قادر به تولید میوه نبوده و یا میوه های بی کیفیت ایجاد کند.

اگه از نهال پیوندی قلمه بگیرم مثل همون درخت بار میده؟

قطعاً خیر. قلمه گرفته شده شما از پیوندک نهال پیوندی است و بایستی روی پایه مشابه درخت شما پیوند شود.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟ با کلیک روی ستاره به آن امتیاز دهید!

(بالاترین امتیاز ستاره از سمت چپ)

۶ ratings۴.۳/۵

انواع بسترهای کشت هیدروپونیک گلخانه ای

مقدمه

مدیریت تولید محصولات کشاورزی و منابع آبی سیستم های کشاورزی را هر روز نوین تر و پیشرفته تر می کند. از این بین سرعت پیشرفت علوم و فنون در کشت های گلخانه ای با سرعت بیشتری در حال افزایش است. کشت های داخل گلخانه به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند:
۱-کشت در بستر خاک (زمینی)
۲-کشت دربسترهای مخصوص
در این مقاله به بررسی انواع بستر های کشت در گلخانه های هیدروپونیک یا آبکشت خواهیم پرداخت.

هیدروپونیک یا آبکشت چیست؟

به زبان ساده آبکشت روشی است که در آن گیاهان بدون تماس با خاک، عناصر مغذی را از طریق ریشه جذب و رشد می کنند. ریشه ها در این روش ممکن است در یک بستر فاقد مواد غذایی رشد کنند و یا اینکه مستقیماٌ به صورت ریشه لخت با آب حاوی مواد غذایی و یا بخار آن در ارتباط باشند.

انواع بسترهای کشت هیدروپونیک چیست؟

غالب گلخانه های هیدروپونیک موجود در دنیا از یک بستر خنثی و فاقد مواد غذایی به عنوان محیط توسعه ریشه و شبیه سازی خاک استفاده می کنند. این بستر در تمامی حالات بایستی دارای خواص زیر باشد:

۱-مواد غذایی آلی، معدنی و شیمیایی آن در کمترین حالت خود و حتی مایل به صفر باشد.
۲- از نظر اسیدیته و شوری خنثی بوده و سبب آسیب به گیاه نشوند.
۳- توانایی جذب و نگه داری آب را به خوبی داشته باشند تا بتوانند در مدت بیشتری محیط ریشه را تغذیه کنند.
۴- سبک بوده و زهکش مناسب داشته باشد.
۵-استریل، فاقد بیماری، آفت و علف هرز باشد.
۶-ارزان قیمت باشد.

حالا که با خصوصیات بسترهای مختلف کاشت در گلخانه آشنا شدیم به معرفی انواع این بسترها توجه کنید:
این مقاله شما را بیشتر راهنمایی میکند
عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان و نقش آنها در گیاه

۱- کوکوپیت

کوکوپیت در واقع الیاف تنه و میوه درخت نارگیل است. کوکوپیت پر مصرف ترین بستر کشت در گلخانه های هیدروپونیک محسوب می شود. این بستر به صورت قالب های خشک و فشرده در اختیار شما قرار گرفته و با ریختن آب روی آن میتوان آنرا آماده مصرف کرد. درجه بندی های مختلفی بر اساس طول الیاف مورد استفاده در تولید این محصول وجود دارد. مثلا کوکوپیت فاین دارای کمترین اندازه الیاف بین کوکوپیت ها و البته پرتقاضا ترین آنهاست. کوکوپیت مدیوم در میانه اندازه الیاف دسته بندی می شود و کوکوپیت لانگ یا هارش بلندترین الیاف را دارد. معمولا کوکوپیت ها دارای آنالیز بوده و می توانید آن را از وارد کنندگان و یا تولید کنندگان درخواست کنید.
کوکوپیت معمولا همراه با پرلیت برای کشت های گلخانه ای مصرف می شود تا ضمن سبک تر کردن بستر، مصرف کوکوپیت نیز کاهش یابد.
کوکوپیت در دو حالت خشک و آب خورده
میزان افزایش حجم یک قالب کوکوپیت برای پر کردن سینی نشا

بستر کوکوپیت
۲- پرلیت

پرلیت در واقع یک ماده سبک شبیه به پوکه معدنی، محصول انفعالات آتشفشانی و سیلیسی است. این سنگ معدنی بسار سبک و شکننده با وزن مخصوص اندک است. پرلیت می تواند به سادگی آب را از خود عبور داده و از آنجایی که دارای حفرات بسیار ریز و فراوان روی سطح خود است می تواند مقداری آب را در خود نگه دارد. این ماده نیز همانند کوکوپیت خنثی است و دانه بندی های متنوعی دارد . معمولا هرچه اندازه دانه ها کوچک تر باشد (شکری یا عدسی) عملکرد بهتری در کشت هیدروپونیک خواهد داشت. از پرلیت به تنهایی و یا مخلوط با سایر بسترها در آبکشت استفاده می شود.

پرلیت دانه درشت
استفاده از پرلیت در گرو بگ برای کشت هیدروپونیک گلخانه ای
این مقاله شما را بیشتر راهنمایی میکند
بهترین ترکیب رشد سریع گیاهان و درختان + کودهای رشدی

پرلیت
۳- ورمیکولیت

ورمیکولیت نیز یک سنگ معدنی است که بعد از خرد شدن و تبدیل شدن به ذرات ریز تر می تواند به عنان یک بستر مناسب برای کشت هیدروپونیک استفاده شود. این سنگ سنگین تر از پرلیت است و جذب آب کمتری نیز دارد که دلیل آن صاف صیقلی تر بودن سطح آن نسبت به پرلیت است. از طرفی این بستر گران قیمت تر از پرلیت بوده و بنابراین خواهان زیادی در کشت های هیدوپونیک ندارد اما از سو دیگر یک عامل حمل کننده مواد شیمیایی نظیر کودها و سموم می باشد.

ورمیکولیت۴- ضایعات پوست درختان مختلف

گیاهان مختلفی در بخش خارجی تنه تولید بافت چوب پنبه ای می کنند که پس از فراوری و استریل کردن آن می توان از آنها به عنوان یک بستر کشت مناسب در سیستم های هیدروپونیک استفاده کرد. از آنجایی که این دسته شباهت فراوانی به کوکوپیت دارد و همچنین ممکن است دسترسی به آنها سخت تر از کوکوپیت باشد، معمولا توسط گلخانه داران انتخاب نمی شوند اما به عقیده برخی گلخانه داران این بسترها می توانند در قیمت های پایین تر همان خواص کوکوپیت را داشته باشند.

پوست درختان۵- ماسه بادی

ماسه شسته شده یا ماسه بادی یکی دیگر از این بستر هاست. با اینکه ماسه بادی اکثر خصوصیات بستر کشت هیدروپونیک را دارد اما به دلیل سنگینی زیاد و تهویه کمتر؛ چندان مورد استقبال نیستند. نکته مهم در استفاده از ماسه بادی توجه ویژه به شسته شوی آن قبل از مصرف است. ماسه هایی که از دریا و یا رودخانه جمع آوری می شوند استریل نبوده و شوری بالایی نیز دارند. که بایستی قبل از مصرف حذف شود.

۶- انواع هیدروژل و سوپرجاذب ها

این دسته ار بستر های کشت از مواد شیمیایی و معمولا پلیمری به صورت مصنوعی ایجاد شده اند گرچه برخی هیدروژل ها با استفاده از عوامل ژل سازی طبیعی مانند ژلاتین ساخته می شوند. این دسته از بسترها درواقع موادی هستند که آب را در خود جذب و حبس می کنند و ایجاد یک محیط ژله ای در اطراف ریشه کرده که دائما به آن آب می رساند.

هیدروژل مملو از آب
هیدروژل ها بر اثر دریافت آب متورم می شوند و می توانند آب را به تدریج در محیط آزاد کنند

سوپرجادب و هیدروژل
۷- پشم سنگ یا راک وول

این بستر یکی از جدیدترین و رو به رشد ترین بسترهای مورد استفاده در کشت هیدروپونیک است. پشم سنگ در واقع محصولی است که از ذوب کردن سنگهای معدنی و رشته رشته کردن آنها حاصل می شود. این بستر ارزان، فاقد بیماری و آفت و نگه دارنده خوبی برای آب و مواد غذایی اطراف ریشه است. پشم سنگ پس از قالب گیری برای گشت نشاء و یا محصول مورد استفاده قرار می گیرد.

پشم سنگ rock woolکدام یک از این بسترها برای سیستم هیدروپونیک بهتر است؟

جوابی برای این سوال نیست. چون تمام شرایط یک گلخانه از نظر اقتصادی و علمی بایستی تحت نظر قرار بگیرد و سپس در این مورد تصمیم گیری شود. سیستم آبیاری و تزریق کود در گلخانه ها و میزان دسترسی به منابع آبی، طراحی سیستم زهکشی و نوع گیاه کاشته شده عواملی است که می تواند نوع بستر کشت را تعیین کند . چیزی که مشخص است در حال حاضر (زمان نگارش این متن)، بستر کوکوپیت و پرلیت به نسبت مساوی از همه بسترهای موجود اقتصادی تر و در دسترس تر است اما این موضوع دلیل بر درستی انتخاب این بستر نیست و تمامی عوامل بالا بایستی در یک طرح گلخانه بررسی و اعمال شوند.

آیا از بسترهای کشت می توان دوباره استفاده کرد؟

استفاده مجدد از بستر کشت کاملاً امکان پذیر است البته توجه به دو نکته هم ضروری است. اول اینکه بستر کشت دست دوم بایستی قبل از مصرف مجدد شسته شود تا بقایای کود و سم و شوری آن از بین برود و دوم اینکه این بستر بایستی به خوبی ضد عفونی و عاری از بیماری، آفت و علف هرز شود. از آنجایی که بستر های کشت فقط محیطی برای دویدن و رویش ریشه ها هستند پس طی یک فصل زراعی چیزی از آنها کم نمی شود. معمولا هزینه گندزدایی و از شستشوی بستر به حدی بالاست که جایگزین کردن آن با بستر جدید به صرفه تر خواهد بود.

جمع بندی

بسترهای مختلف کشت هیدروپونیک با اینکه در ظاهر تفاوت های فراوانی با هم دارند اما در عمل کار یکسانی کرده و خواص مشابهی نیز دارند. با بررسی تمام عوامل دخیل در کشت گلخانه ای شامل سازه، تجهیزات و نوع کشت می توان به بهترین بستر برای کشت گلخانه ای خود برسید. در این راه تیم مرسین کشت یاری دهنده شما خواهد بود. ما با کارشناسان و مشاوران خود در بخش گلخانه شما را در این راه همیاری می کنیم.

۴ ratings۴.۵/۵

ضدعفونی و سمپاشی گلخانه قبل از کشت

مقدمه

گلخانه داران و تولید کنندگان محصولات گلخانه ای اغلب نگران هزینه های مدیریت آفات و عوامل بیماری زا هستند. بهداشت و ضدعفونی مناسب گلخانه یکی از اصلی ترین موارد در کاهش هزینه های کنترل آفات و بیماری ها و بهبود رشد گیاه است.
وقت و هزینه برای بهداشت و ضدعفونی کردن گلخانه بسیار کمتر از هزینه های مکرر برای کاربرد سموم دفع آفات و بیماری هاست و در نتیجه کاهش ضرر و زیان محصولات را به همراه دارد. البته در نگاه اول ممکن است فوراً متوجه مزایای آن نشوید، اما ضدعفونی کردن گلخانه با برنامه ریزی و طولانی مدت باعث صرفه جویی در هزینه و وقت شما خواهد شود.
در این مقاله در مورد روش های کلی حفظ یک گلخانه تمیز و سودآور بحث می کنیم.

برخی از تولیدکنندگان برای ضدعفونی و تمیز کردن گلخانه از بقایای فصل قبلی کشت، تا فصل جدید کشت منتظر می مانند. بهتر است در اسرع وقت تمیزکاری انجام شود تا محل های زمستان گذران برای آفات از بین بروند و جمعیت آن ها قبل از فصل کشت کاهش یابد. پیشگیری از آفات بسیار آسان تر از کنترل آن هاست.

برای ضدعفونی گلخانه در ابتدا به مدیریت گلخانه نیاز هست چرا که حشرات و عوامل بیماری زا در همه جا وجود دارند و ممکن است به راحتی وارد گلخانه ها شوند. در طی رشد یک محصول، جلبک ها در سطوح مرطوب تجمع یافته و پناهگاه قارچ ها و حشرات می شوند. همین طور شناسایی آفات و عوامل بیماری زا، مشکلات و درک آنچه می توان انجام داد تا حضور آن ها در گلخانه کاهش یابد هم بسیار مهم هست. همچنین شناخت محل تجمع آنها مانند کف و نیمکت ها و سکوهای کار، علف های هرز، ابزارآلات، ظروف و سایر تجهیزات، زباله ها، لباس های کار و گیاهان جدیدی که برای کشت جدید وارد گلخانه می شوند، نقش دارند.


کف و سکوها

کف گلخانه منبع اصلی آفات و بیماری هاست که می توانند به راحتی برای مدت طولانی در خاک و بقایا زنده بمانند مانده و به راحتی بسیاری از این عوامل توسط آبیاری و تماس ریشه ها با خاک به گیاهان رشد داده شده منتقل شوند.
در صورت امکان، اطمینان حاصل کنید که کف گلخانه حاوی خاک یا بقایای گیاهان نباشد. کف بتنی یا سنگریزه ترجیح داده می شود. کف با ورقه های پلاستیکی نیز مفید است ولی باید مرتباً تغییر داده شود. باید تمرکز تولید کننده بر جلوگیری ورود آفات و عوامل بیماری زا باشد. همچنین از بین بردن بلافاصله علف های هرز از کف گلخانه و خارج کردن آن ها و شستشوی مرتب زمین گلخانه نیز توصیه می شود. بذرها را در مکانی جدا از گلخانه اصلی کشت و نشا کنید.استفاده از سکوهای بلند راهی آسان برای کاهش آلودگی از کف گلخانه است. گرچه ممکن است گران تر باشند ولی راحت تر تمیز می شوند از نیمکت های چوبی نیز می توان استفاده کرد اما تمیز کردن چوب به سختی انجام می شود و عوامل بیماری زا را در خود به راحتی جای می دهد.
برای ضدعفونی، آب به تنهایی کافی نیست به خاطر همین می توانید از مواد شیمیایی مانند آب ژاول یا همان مایع سفید کننده ۶ تا ۱۰ درصد (روی فلزات خورندگی دارد)، محصولات حاوی آمونیوم کواترنر، متیل بروماید و آب اکسیژنه استفاده کنید که به طور موثری باکتری ها، قارچ ها و جلبک ها را از بین می برند. دی اکسید کلر محصول دیگری است که به طور موثری سطوح را تمیز می کند، دی اکسید کلر و یا کلروپیکرین (گاز اشک آور) نیز سموم گازی هستند، بنابراین می توانند به تمام منافذ وارد شده و ضدعفونی را انجام دهد. همچنین اسید سولفوریک برای از بین بردن رسوبات جلبک ها، خاک و آب بسیار مناسب است. پراستیک اسید (معروف به پرسیدین) نیز یکی از ضدعفونی کننده های مناسب و بیوساید(زنده کش) برای گلخانه ها است.
برای ضدعفونی از بالا و سقف گلخانه شروع کنید و به سمت پایین حرکت کنید و تمام دیوارها و ساختارهای داخلی (برآمدگی های پنجره، لوله ها و اتصالات) را تمیز کنید. (همیشه از وسایل محافظتی مناسب استفاده کنید و هنگام استفاده از هرگونه مواد ضدعفونی کننده، برچسب محصول را ببینید).


علف های هرز

منبع دیگر عوامل بیماری زا و آفات هستند علف های هرز در داخل و خارج از گلخانه رشد می کنند و که می تواند بیماری ها و حشرات را در خود جای دهند. علف های هرز ممکن است با دست حذف شوند ولی بسیاری از علف های هرز به سرعت رشد می کنند، بنابراین کنترل آنها دشوار است و فقط با روش های شیمیایی که ساده تر و موثرترند کنترل می شوند مانند استفاده از علف کش های گلایفوزیت، تری فلورالین و یا پاراکوات. برای کنترل علف های هرز خارج از از گلخانه هم بلافاصله اقدام کنید اما قبل از استفاده مطمئن باشید که دهانه های گلخانه بسته هستند و تا از آسیب رساندن به گیاهان داخل گلخانه جلوگیری کنید.

لباس های کار

مراقب باشید وقتی وارد گلخانه می شوید خاک و بقایایی به کفش و چکمه های شما چسبیده که می توانند منبع دیگری از عوامل بیماری زا و حشرات باشد. بدین منظور برای حذف آن ها برس و شیلنگ های پرفشار در خارج از ورودی گلخانه قرار دهید، همچنین می توانید مکانی ویژه ایجاد کنید که هنگام ورود به گلخانه کفش و چکمه را ضد عفونی می کند(حمام پا).

ابزارآلات، ظروف و سایر تجهیزات

به طور مرتب وسایل و تجهیزات را با آب و صابون تمیز کنید. اتانول (۷۰ درصد) هم برای ضدعفونی کردن ابزارها بسیار موثر است و مانع از گسترش بسیاری از عوامل بیماری زای مهم گیاهی مانند ویروس ها و باکتری ها بین گیاهان می شوند. اگر درگذشته با بیماری هایی مانند فوزاریوم، پیتیوم و رایزوکتونیا مواجه بوده اید باید از گلدان ها، ظروف و بسترهای جدید استفاده کنید و هرگز بستر یا خاکی را که دارای این بیماری هاست در گلخانه ذخیره نکنید و دنبال ضدعفونی کردن آن هم نباشید چرا که هزینه هایش چندین برابر استفاده از خرید بستر جدید خواهد شد.

زباله ها

سطل های زباله می توانند عوامل بیماری زا و آفات را در خود جای دهند همیشه آن ها را از گلخانه دور نگه دارید. از بین بردن خاک و گیاه دور ریخته شده هم بسیار مهم است. سطل ها باید یک درب محکم داشته و خوب بسته شوند و آن ها را روزانه تخلیه و بعد کاملا تمیز و ضدعفونی کنید.

گیاهان جدید برای کشت

گیاهان جدید راه های بسیار مهمی برای ورود آفات به گلخانه شما هستند و محموله های گیاهی را که به نظر می رسد دارای آفات و علائم آسیب دیده هستند یا خیر، برگردانید و از کشت آنها خوداری کنید. کلیه پرسنل گلخانه را آموزش دهید تا بیماری و حشرات را تشخیص دهند. همچنین می توانید گیاهان یا بافت های مشکوک را برای مرسین کشت ارسال کنید تا آفت و بیماری های آن ها تحت نظر متخصصین ما در آزمایشگاه تشخیص داده شوند. پس از ضدعفونی کردن تمام گلخانه، تمام دریچه ها و درها را ببندید و اجازه دهید دمای گلخانه به مدت چند روز به دمای ۴۵ درجه سانتی گراد برسد چرا که این دما می تواند به طور موثری جمعیت آفت و بیماری ها را کاهش دهد.

جمع بندی و نکات

گلخانه داران و تولید کنندگان محصولات گلخانه ای اغلب نگران هزینه های مدیریت آفات و عوامل بیماری زا هستند. این دستورالعمل ها باید با برنامه زمانبندی شده و با توجه به جزئیات انجام شوند و هنگامی که به طور موثر و مداوم استفاده شوند، مزایای آن ها مشهود خواهد شد. یک گلخانه تمیز منجر به گیاهان سالم، و گیاهان سالم منجر به تولیدکنندگانی شاد می شود.
۱. سکوها، گلدان ها و سینی ها باید نو یا ضد عفونی شوند. سکوهای چوبی می توانند منبعی برای بیماری های پوسیدگی ریشه و آلودگی حشرات باشند. جلبک هایی که روی سطح چوب رشد می کنند، محیط
۲. ایده آلی را برای قارچ های و حشرات هستند. عوامل بیماری زای گیاهی مانند پیتیوم می توانند درون چوب رشد کنند و گیاهان را آلوده سازند.
۳. سکوها را ترجیحاً با متریال غیر متخلخل مانند ورق های فلزی یا بتن ایجاد کنید تا ضدعفونی بهتر صورت گیرد.
۴. ایستگاه های شستشو برای شستن دست و پا را در ورودی هر گلخانه، ایجاد کنید.
۵. به حیوانات اهلی و خانگی اجازه ورود به گلخانه را ندهید.
۶. برای جلوگیری از آلودگی لوله های آبیاری آنها را در سطحی بالاتر از کف گلخانه تعبیه کنید.
۷. بسترهای کشت را در یک منطقه تمیز و سر پوشیده نگه دارید.
۸. از حمل مواد گیاهی به صورت باز در داخل گلخانه خودداری کنید.
۹. از تجمع گلدان های کثیف، بسترهای کشت قدیمی یا بقایای گیاهی خودداری کنید.
۱۰. اطمینان حاصل کنید که سطل های زباله در گلخانه به صورت دربسته پوشانده شده است تا حشرات و بیماری های قارچی به محصولات منتقل نشود.
۱۱. علف های هرز داخل و خارج از محیط گلخانه را در اسرع وقت از بین ببرید.

نویسنده: دکترحسین گل افروز
دکتری تخصصی قارچ شناسی گیاهی
h.golafrouz@gmail.com
متخصص گیاهپزشکی، احداث و نگه داری باغ و فضای سبز

تفاوت نهال های پیوندی پایه رویشی و پایه بذری چیست؟

مقدمه

امروزه با افزایش روز افزون علوم باغبانی و ژنتیک گیاهی کیفیت نهال های مثمر از نظر مقدار باردهی و مقاومت به شرایط سخت و همچنین آفات و بیماری ها افزایش یافته و شاهد عرضه نهال هایی در بازار هستیم که نسبت به نهال های سنتی دارای راندمان بالاتری هستند.از جمله این درختان می توان به انواع درختان مثمر پیوندی اشاره کرد. در این مقاله قصد داریم خصوصیات نهال های پیوندی و انواع این درختان را بررسی نمائیم.


نهال پیوندی چیست؟

هر نهال و یا درخت پیوندی از دو بخش پایه و پیوندک تشکیل شده است. پایه یک درخت پیوندی در واقع بخش تحتانی و ریشه ای درخت به شمار می آید، در حالی که پیوندک شامل اندام هوایی، شاخه سار و اندام های بارده گیاه است که بر وری پایه پیوند شده است. بنابراین در درختان پیوندی میتوان خصوصیات دو یا چند درخت مختلف را به صورت همزمان در یک نهال داشته باشیم.

دلیل برتری درختان پیوندی چیست؟

عمل پیوند به ما این اجازه را می دهد تا از خصوصیات مناسب یک درخت با ریشه های خوب و درخت دیگر با باردهی مناسب به طور همزمان استفاده کنیم. معمولا در عمل پیوندزنی از پایه هایی استفاده می شود که دارای ریشه های عمیق، قوی ، مقاوم به آفات و بیماری ها ، جذب بالای مواد و خواص دیگری نظیر پا کوتاه کنندگی و مقاومت به خاک های نامناسب (شور، قلیایی، آهکی و …) استفاده می شود. در مقابل برای پیوندک مورد استفاده در پیوند نیز از درختانی بهره گرفته می شود که دارای گلدهی و باردهی مناسب، میوه های درشت و بازار پسند، مقاوم به آفات و بیماری ها و سرمای دیر رس بهاره باشند. مجموع این عوامل در نهایت منجر به تولید یک نهال پیوندی با کیفیت خواهد شد. در مقابل نهال های پیوندی، نهال های غیر پیوندی وجود دارد که یا به شکل بذری در بازار موجود هستند (یعنی حاصل از جوانه زنی بذر گیاه هستند) و یا ناشی از قلمه گیری و سایر روش های رشد رویشی هستند (خوابانیدن، استفاده از پاجوش و …). درختان غیر پیوندی خصوصیات ناشی از پیوند را نداشته و معمولا دارای نطه ضعف های فراوانی نسبت به نهال های پیوندی هستند.

مزایا و ویژگی های درختان پیوندی:

۱-دارای مقاومت بالاتر به آفات و بیماری ها هستند
۲-باردهی و کیفیت تولید بار بالاتری دارند
۳-نسبت به شرایط سخت محیطی مقاومت بالاتری نشان می دهند
۴-زود بازده تر هستند
۵-عمر اقتصادی بالاتری دارند
۶-جهت احداث باغ اقتصادی توجیه پذیر هستند
۷-دارای تفرق ژنتیکی نیستند و بنابراین در یک باغ همزمان و یکدست میوه می دهند

انواع درختان پیوندی

بر اساس نوع پایه استفاده شده در نهال های پیوندی این درختان به دو دسته نهال های پیوندی پایه بذری و نهال های پیوندی پایه رویشی تقسیم بندی می شوند.
نهال های پایه بذری نهال هایی هستند که پایه استفاده شده از در آنها ناشی از جوانه زنی بذر یک گیاه است. در حالی که در نهال های پایه رویشی این پایه از روش های رویشی نظیر کشت بافت گیاهی، قلمه و یا سایر روش ها تولید شده است. از بین تمامی این روش ها پایه های رویشی کشت بافتی جدیدترین و قابل توجه ترین درختان هستند.
از منظر دیگر یک نهال پیوندی می تواند دارای یک یا چند پیوندک باشد. درختان دارای چند پیوندک نیز ممکن است بسته به نوع پایه خود یک یا چند رقم میوه را همزمان تولید نمایند (به طور مثال درخت مرکباتی که همزمان نارنج، پرتقال، بالنگ و نارنگی تولید میکند). این دسته از درختان معمولا درختان باغچه ای بوده و در باغات تجاری استفاده نمی شوند چرا که نگه داری این نوع درختان دشوار بوده و هزینه های باغداری را بالا میبرد.

درختان پیوندی با پایه بذری

این درختان معمولا دارای ریشه بسیار عمیق و عمودی هستند و نسبت به درختان پایه رویشی دیرتر بار میدهند. این درختان به درختان پیوندی سنتی نیز مشهور هستند. معمولا ارتفاع این دسته از درختان زیاد بوده و ممکن است به برخی آفات و بیماری ها مقاومت مناسبی داشته باشند. در انتخاب پایه بذری سعی می شود تا بذر گیاهانی انتخاب شود که مقواومت خوبی به شرایط سخت محیطی دارند و گاها از ارقام وحشی همان گیاهی استفاده می شود که قصد پیوند زدن روی پایه را داریم. به طور مثال اگر قصد تولید بادام رقم مامایی روی پایه بذری را داریم سعی میکنیم از پایه بادام تلخ که مقاومت و مصونیت نسبت به بسیاری از بیماری ها دارد استفاده نماییم.

درختان پیوندی با پایه رویشی

پایه این دسته از درختان همانطور که اشاره شد از روش های رویشی تولید می شود که معروف ترین و مدرن ترین آن روش کشت بافت است. در این روش یک سلوب و یا یک تکه کوچک از بافت گیاه جداسازی شده و در آزمایشگاه روی محیط کشت مخصوص پرورش داده می شود. پس از تشکیل پایه در آزمایشگاه و انتقال به زمین زراعی عمل پیوند روی این پایه انجام می شود. اما روش هایی مانند قلمه زدن و خوابانیدن نیز در این دسته برای تولید پایه به کار برده می شود. این دسته از نهال های پیوندی به دلیل ماهیت پایه خود معمولا دارای ریشه های سطحی تر و افشان هستند اما حجم این ریشه ها بیشتر از پایه های بذری است. این نهال ها معمولا پاکوتاه بوده و تمرکز تولیدی آنها بر روی تولید میوه به جای شاخسار است. همچنین عمر اقتصادی و مقاومت این پایه ها به آفات، بیماری ها و شرایط نامناسب خاک نیز به شدت بالاتر است.

ویژگی ها و مزیت های نهال پایه رویشی کشت بافت نسبت به نهال های پایه بذری

۱-سرعت باردهی بیشتر به طوری که در بسیاری موارد در سال سوم شروع به باردهی اقتصادی می کنند.
۲-مقاومت بالاتر به خاک های نامناسب، شور،آهکی، قلیایی و رسی.
۳-میزان تولید میوه بالاتر در واحد هکتار.
۴-عمر اقتصادی بالاتر درخت.
۵-امکان احداث باغات متراکم که سبب افزایش بهره وری از منابع آبی و زمین ها می شود.
۶- مقاومت به کم آبی و نیاز آبی به مراتب کمتر (به دلیل وجود ریشه های سطحی).
۷-مقاومت به سرمای دیررس بهاره و حفاظت از شکوفه های ایجاد شده توسط درخت.
۸- ارتفاع کمتر نسبت به پایه های بذری و در نتیجه کاهش مصرف نهاده های کشاورزی و سهولت برداشت میوه ها.
۹- سهولت انجام عملیات پیوند به دلیل پوست دهی بهتر و بیشتر.


نتیجه گیری

از بین موارد ذکر شده در مقاله بی شک درختان پیوندی پایه رویشی حاصل از کشت بافت بهترین و اقتصادی ترین گزینه برای احداث باغ به شمار می آیند. این درختان گرچه قیمت های بالاتری در بازار دارند اما با توجه به خصوصیات آنها می توان هزینه های انجام شده را در سال های ابتدایی پس از کشت جبران نمود. استفاده از پایه های کشت بافتی همچنین سبب کاهش هزینه های باغداری خواهد شد که آن نیز به نوبه خود جبران کننده هزینه های اولیه است. در صورتی که شما عزیزان به دنبال مشاوره جهت احداث باغات متراکم و نوین و یا احداث باغ با درختان میوه پیوندی پایه رویشی هستید با کارشناسان مرسین کشت تماس حاصل فرمائید. ما شمارا کمک خواهیم کرد که بدون هدر رفت هزینه و وقت و با توجه به نوع زمین و منطقه بهترین درخت و نیز پرسودترین محصول را کشت و استفاده نمایید.




		

آیا پایه های رویشی عمر بیشتری دارند؟

بله اکثر پایه های رویشی نسبت به پایه های بذری عمر اقتصادی بالاتری به درخت می دهند

گلابی پایه رویشی خریداری کرده ام. از سال چندم بار می دهد؟

بسته به رقم پیوند شده از سال دوم تا سوم بعد از پیوند انتظار باردهی وجود دارد

آیا پایه های رویشی بیشتر به آبیاری نیاز دارند؟

در سه سال اول کاشت به دلیل سطحی بودن ریشه ها بله اندکی نیاز آبی بالاتر است اما در درختان مسن تر نیاز آبی کمتر می شود

چرا گفته می شود که پایه های رویشی آفتابسوختگی بالاتری دارند؟

این درختان کوتاه قد و با شاخسار کمتری نسبت به پایه های بذری هستند بنابراین تنها در سالهای ابتدایی ممکن است اندکی به آفتابسوختگی حساس باشند. با استفاده از رنگ تنه این مشکل حل می شود

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟ با کلیک روی ستاره به آن امتیاز دهید!

(بالاترین امتیاز ستاره از سمت چپ)

۳۸ ratings۴.۲/۵

نکات احداث باغ میوه

مقدمه

کاشت باغ میوه یک سرمایه گذاری طولانی مدت است که معمولاً سه سال طول می کشد تا محصول تجاری داشته باشد و سپس تولید اقتصادی را برای ۱۵ تا ۳۰ سال دیگر ادامه دهد. برنامه ریزی دقیق منجر به تولید مطلوب، بازده بالا و عمر طولانی درختان می­شود.

عواملی که باید به آنها در احداث باغ توجه شوند

انتخاب مکان

در انتخاب مکان برای یک باغ میوه، یک منطقه پایدار را انتخاب کنید. هر گونه تلاش برای پرورش محصول جدید یا متفاوت با کیفیت بالا و محصول خوب در منطقه­ای که پایدار نباشد، خطر تولید کننده را افزایش می­دهد. برای پرورش هلو­، آلو و شلیل و میوه های تازه ، باغی را که تولید میوه در آن متمرکز است، ایجاد کنید. از آنجا که پرورش این میوه ­ها هم کاملاً فنی و هم تخصصی است ،یک نیروی کار آگاه و قابل اطمینان لازم است. بنابراین، باغ را در جایی که نیروی کار ماهر در دسترس باشد، توسعه دهید. خدماتی که در هرس و چیدن تجربه دارند برای هر نوع میوه کاشته شده ضروری هستند. خدمات بسته بندی باید نیز در مجاورت باغ باشند که بتوانند حجم زیادی را در مدت زمان کوتاه بسته ­بندی کنند. سردخانه باید برای خنک کردن و ذخیره میوه­ ها بین چیدن و فروش موجود باشد. مشاوران کنترل آفات و سایر مشاوران فنی باید نزدیک محل مستقر باشند.

میزان وسعت

باغ ­ها باید به اندازه کافی بزرگ باشند تا سردخانه و بسته ­بندی یا نیروی کار بتوانند به طور موثر برای کارهای اساسی استفاده شوند. جابجایی خدمه چندین کیلومتر در یک فصل رشد و فقط برای چند ساعت کار، معمولاً اقتصادی نیست. کارکنان ممکن است تمایلی به قرارداد برای کار با محصولات در زمین­ های کوچک نداشته باشند. از طرف دیگر معمولاً بهتر است وسعت باغ از ۵ هکتار کمتر نباشد.


آب و هوا

هنگام انتخاب مکان باغ، اثرات آب و هوایی و اقلیم را در نظر بگیرید. در اواخر زمستان یا اوایل بهار هنگامی که گل­ها یا میوه­ های جوان در اثر سرما آسیب می­بینند ،محل نباید خیلی سرد باشد. با این حال، در طول زمستان مکان باید یک دوره هوای سرد داشته باشد که نیاز به سرما را برای تنظیم طبیعی رشد میوه و رشد در فصل بعدی برآورده کند. معمولاً سرمای زمستانی با محاسبه تعداد ساعات زیر ۴۵ درجه فارنهایت (۷ درجه سانتیگراد) در طول فصل خواب، اندازه گیری می­شود. اکثر ارقام هلو و شلیل که در دره رشد کرده اند برای شکستن خواب و رشد طبیعی جوانه های گل قبل از ۱۵ اسفند ماه به ۶۵۰ تا ۸۵۰ ساعت سرمای هوا احتیاج دارند. جوانه ­های برگ کمی بیشتر نیاز به این سرما دارند. نیاز به سرما برای جوانه ­های برگ و گل اکثر آلوهای ژاپنی ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت است. ساعات سرد موثر بسته به درجه حرارت روز و میزان مه بستگی دارد. به عنوان مثال، یک دوره درجه حرارت گرم در روز تا حدودی اثر سرمای قبلی را خنثی می­کند.خسارت به تنه درختان یا شاخه ­ها در اثر سرمای شدید زمستان در ایران می­دهد و در اواخر زمستان یا اوایل بهار، هنگامی که درختان به شکوفه می­روند یا میوه­ های جوان در حال رشد هستند، یخ زدگی ایجاد می­شود. در این زمان­، دمای انجماد تقریباً همیشه در نتیجه وارونگی دما رخ می­دهد. مناطق کم ارتفاع در زیر وارونگی دما بیشتر در معرض سرما هستند زیرا متراکم ترین هوای سرد در آنجا تجمع می ­یابد، از آنجا که خطر آسیب به سرما در مناطق کم ارتفاع بیشتر است، قبل از کاشت باغ، شرایط دما را حتما از نزدیک بررسی کنید.

تگرگ و باد

باد باعث ایحاد آسیب، شکستگی، سوختن برگ­ها، اندام­های گیاهی و از بین رفتن آن می ­شود. بنابراین، از کاشت در جایی که باد شدید باعث ایجاد آسیب شود، خودداری کنید. برخی، مناطق پرورش میوه فقط در بعضی از ماه­های سال تگرگ را تجربه می­کنند. تگرگ می­تواند شکوفه ­ها ، برگ­ها و میوه­ های جوان درختان را از بین ببرد. گل­ها و برگ­ها بعضی اوقات از درختان می­ریزند، اما وقتی میوه ­های جوان شکل گرفته و در معرض قرار بگیرند، بیشترین آسیب را می­بینند. تگرگ، حتی کوچک و نرم، می­تواند میوه­ های جوان را به شدت آسیب بزند. بیشتر میوه ­های تگرگ خورده باید هنگام برداشت جدا شوند. اگر تگرگ به طور مکرر در منطقه ­ای به میوه­ ها آسیب برساند، ​​گاهی این خطر ممکن است توجیه کننده کاشت گیاهان در این مناطق نباشد.

گرما

در مواردی که گرمای هوا بالا است، برخی از ارقام به دلیل صدمات ناشی از گرما، محصول زیاد یا میوه با کیفیت خوبی تولید نمی­ کنند. ارقام تولید کننده اغلب در این مناطق عملکرد خوبی ندارند زیرا درختان تمایل به رشد بیش از حد رویشی نسبت به زایشی دارند. انواع دیگر به دلیل تمایل به “سایه زدن” چوب بیشتر و میوه کمتری دارند.

آب

از آنجا که مناطق تولید کننده میوه در ایران در فصل رشد بارش موثر ندارند، برای تولید محصولات کشاورزی به منابع زیرزمینی یا سطحی آب نیاز است. باغ­ های میوه، در هر فصل رشد بین ۳ تا ۵ هکتار فوت آبیاری استفاده نیاز دارند. در بعضی مناطق این آب به طور کامل از آب سفره ­های زیرزمینی مناطق دیگر از آب­ های سطحی نهرها، رودخانه­ ها یا کانال­ ها استفاده می ­کنند. اکثر باغات از ترکیبی از این چند منبع استفاده می­ کنند. تأمین کافی آب که در صورت نیاز در طول فصل رشد در دسترس باشد، امری حیاتی است. علیرغم موجود بودن، هزینه آب می­تواند عاملی محدود کننده باشد. آب باید فاقد نمک­ های زیاد یا مضر مانند سدیم، بور و کلریدها باشد. اگر کیفیت آب شک داریم، قبل از کاشت درختان باید آزمایش صورت گیرد. همراه با منابع کافی آب آبیاری با کیفیت خوب، نیاز باغ به زهکشی سطحی و زیر سطحی مناسب است. بدون تخلیه مناسب آب از طریق سیستم ریشه، درختان فاقد هوادهی خواهند بود و به بیماری­های ریشه یا تاج دچار می­شوند همچنین ضعیف و غیربارده می­شوند و حتی از بین می­روند. زهکشی آب علی رغم اقدامات اصلاحی فراوان در برخی از خاک­ها ضعیف است و بنابراین چنین خاک ­هایی برای کاشت باغ مناسب نیستند.

بیماری­ ها

محصولی که قبلاً در یک مکان بالقوه کشت شده است، ممکن است روی بهره ­وری آینده تأثیر بگذارد. همانطور که گیاهان زراعی یا سبزیجات ممکن است از قدرت و بهره وری کمتری برخوردار شوند، وقتی سال به سال محصول مشابهی در همان مکان کاشته شود ،ممکن است واکنش مشابهی داشته باشند. درختان ممکن است رشد لکه دار و ضعیفی را نشان دهند، خصوصاً در چند سال اول برای غلبه بر این اثرات، هوادهی خاک قبل از کاشت جایی که اخیراً باغ میوه و باغ­های انگور رشد کرده است، ضروری است. هوادهی همچنین به پاکسازی خاک از نماتدهای باقی مانده از محصول قبلی کمک می­ کند. قبل از کاشت، بیماری­ های باقی مانده خاک را در نظر بگیرید. اگر این مکان سابقه آرمیلاریا داشته باشد، باغ جدید حتی اغلب پس از هوادهی خاک، از بیماری نجات نخواهد یافت. پژمردگی ورتیسیلیوم، به ویژه به دنبال محصولات قبلی مانند گوجه فرنگی یا پنبه، ممکن است برای چند سال اول در باغ­های جوان رخ دهد. علاوه بر این، ممکن است یک مکان باغی با سابقه پوسیدگی تاج یا گال همچنان در کاشت درختان بعدی بیماری داشته باشد.

شیب

شیب باغ و جهتی که در آن قرار دارد می­ تواند بر زمان رشد میوه تأثیر بگذارد، به ویژه در تولید انواع ارقام زودرس مهم است. باغی که در یک شیب رو به غرب کاشته شده دارای یک آب و هوای متغیر هستند که منجر به رسیدن میوه ها از ۱ تا ۴ روز جلوتر می­شود. بنابراین، تولیدکنندگانی که قادر به برداشت زودهنگام و عرضه میوه به بازار در این مناطق هستند نسبت به سایر تولیدکنندگان، غالباً قیمت­ های بالاتری دریافت می­ کنند.

نتیجه گیری

اگر از ابتدا در انتخاب محل و موقعیت کاشت درخت دقت نکنیم، ضرر و خسارت هرکدام از اشتباهات، قابل جبران نخواهد بود و یا به بهای از دست دادن چندین سال زحمت و سرمایه تمام خواهد شد. طرح ­ریزی باغ در هر مکانی متفاوت است و از ضررویات اصلی می ­باشد.
کارشناسان مرسین کشت شما را کمک و راهنمایی خواهند کرد تا در مسیر احداث باغ اقتصادی خود بدون خطا و با حداکثر بهره وری پیش بروید.

نویسنده: دکتر حسین گل افروز
دکتری تخصصی بیماری شناسی گیاهی
h.golafrouz@gmail.com
متخصص طراحی، احداث و نگه داری باغ و فضای سبز

آماده سازی زمین برای احداث باغ

مقدمه

یکی از نکات مهم پس از بررسی مکان احداث باغ که در مقالات قبلی مورد بررسی قرار گرفت، آماده سازی زمین از جهات مختلف برای کشت درختان جدید در آن است در این مقاله خواهیم پرداخت به عوامل اصلی بستر سازی زمین در احداث باغ.

 

آماده سازی خاک

بیشتر درختان مانند هلو ، آلو و شلیل در خاکهای لومی شنی، بدون pH بالا یا شوری و با زهکشی داخلی خوب ، بهترین رشد و تولید را دارند. رشد و تولید کافی را می توان از درختانی که در طیف وسیعی از خاک ها رشد کرده اند بدست آورد، به شرطی که پایه نهال با دقت انتخاب شده باشد. درختان میوه نمی توانند خاک های دارای زهکشی داخلی ضعیف را تحمل کنند. خاک با زهکشی ضعیف برای مدت طولانی بخصوص در فصل رشد آب اشباع نگه را می دارد. آب های زیرزمینی نیز باید به همین دلیل در زیر منطقه ریشه قرار داشته باشند.

شخم زدن

محل باغ باید قبل از کاشت به خوبی بررسی شود تا وجود لایه سخت و متراکم از مواد سنگی واقع در ۳۰ تا ۱۲۰ سانتی متری، مشخص شود. لایه های سخت مانع از تخلیه آب می شوند و در نتیجه باعث آسیب ریشه یا تاج می شود. در جایی که لایه سخت در فاصله ۷۵ سانتی متری سطح قرار داشته باشد، خاک باید به اندازه کافی عمیق شخم زده شود تا لایه شکسته و پس از کاشت درختان امکان زهکشی مناسب را فراهم کند. لایه های سخت فقط با زیر شکنی از بین می روند و با رشد ریشه این کار انجام نخواهد شد. یکی دیگر از موانع زهکشی، یک لایه متراکم از خاک است که اطراف ریشه و زیر سطح خاک یافت می شود. وقتی کامیون ها، تراکتورها، عملیات چندین بار روی خاک اجرا می کنند، به خصوص هنگامی که خاک مرطوب است، این لایه متراکم شکل می گیرد. هنگامی که خاک کاملاً خشک شود، این لایه ها نیز با شخم شکسته می شود.

تأمین زهکشی

ایجاد زهکش تخلیه، برای انتقال آب اضافی در پایه درخت با تغییر شیب به منطقه ای دیگر انجام می شود. تخلیه آب با سیستم های زهکشی زیرزمینی که به طور استراتژیک قرار داده شده است، آب باقی مانده در زیر منطقه ریشه را خارج و از آسیب درخت جلوگیری می کند. اگر خاک بسیار سنگین یا ماسه ای است، انتخاب آبیاری قطره ای یا زیر سطحی را در نظر بگیرید. اطمینان حاصل کنید که تمام نقاط باغ دارای زهکشی سطحی مناسبی باشند تا باران های زمستانی یا بهاری در اطراف تنه درختان جمع نشود.

تسطیح

یک باغ دارای سیستم آبیاری باید به درستی تسطیح شود. شیب زمین باید براساس نوع خاک و سطح آب موجود ارزیابی شود. خاک های شنی باید کمی شیب دار تراز شوند تا اطمینان حاصل شود که آب می تواند به انتهای دیگر باغ رانده شود. حجم آب موجود در ابتدای اجرا بر درجه شیب تأثیر می گذارد. آب قبل از اینکه توسط خاک جذب شود، مخصوصاً یک خاک شنی، به یک شیب تندتر نیاز دارد تا دورتر شود. قبل از تسطیح خاک باید شخم عمیق زده شده و خاک را کاملاً آبیاری کنید. به لطف تسطیح با لیزر، باغ های با شیب بندی اصولی اکنون بیشتر دیده می شوند. این باغات به راحتی و به طور یکنواخت آبیاری می شوند. در باغات بدون شیب باران اضافی یا رواناب سطحی در فصل بارندگی جایی برای رفتن ندارد و برای مدت طولانی خاک مرطوب مانده و در نتیجه به درخت آسیب می رسد.

از بین بردن علف های هرز

علف های هرز چند ساله، مانند مرغ ، قبل از کاشت درختان با سهولت بیشتری ریشه کن می شوند. قبل از کاشت ، به ویژه در طول تابستان، از بردن علف های هرز چند ساله بسیار کمک می کند. سمپاشی علف های هرز تثبیت شده با علف کش سیستمیک و پس از آبیاری، باعث کاهش علف های هرز می شود. علف کش های پیش از ظهور ، که برای استفاده از گیاهان قبل از کاشت گیاه توصیه می شود و در اواخر پاییز قبل از کاشت در خاک به کار می روند، باعث عدم جوانه زدن بذر علف های هرز در بهار سال بعد بدون آسیب رساندن به درختان تازه کاشته شده می شود. تدخین سموم نیز باید پس از شخم و قبل از تراز نهایی انجام شود، معمولاً در اواخر تابستان یا اوایل پاییز که دمای خاک هنوز گرم و مقدار رطوبت خاک کم است بهترین زمان می باشد. هدف از این کار کنترل نماتدها، و کمک به غلبه بر بیماری های احتمالی محصول قبلی است، و بستگی به برخی بیمارگرهای خاکبرد دارد.

فاصله درختان

قبل از شروع باری طراحی سیستم آبیاری باید فاصله بین درختان و ردیف آنها تعیین شود. اگر قرار است باغ شیاری آبیاری شود، باید فاصله دریچه های مربوط به سر ردیف هر شیار مشخص شود. نصب خطوط لوله و شیرآلات قبل از کاشت درخت بسیار راحت تر و در کارهای باغی بسیار موثر است. اگر قرار است باغ توسط سیستم قطره ای یا زیر سطحی آبیاری شود، باید چاله های اصلی و شیرهای شلنگ قبل از کاشت در محل خود باشند. بعداً می توان شیلنگ ها و ساطع کننده ها را نصب کرد. گاهی اوقات لازم است تا فضای بیشتری بین ردیف های درخت برای تجهیزات برداشت نیز فراهم شود. نوع خاک، سیستم آبیاری، تنوع درخت، سیستم هرس و عادات رشد درخت همگی بر فاصله درخت و تعداد ردیف تأثیر دارند. به عنوان مثال، درختان در خاک های سنگین به شدت سریع رشد نمی کنند. بنابراین، می توان آنها را نزدیکتر از درختان در خاکهای لومی شنی کاشت. درختان آلو ژاپنی که به طور مستقیم رشد می کنند می توانند نزدیکتر از انواع گسترده گیاهان کاشته شوند. قبل از انتخاب فاصله نهایی درخت و ردیف، همه فاکتورهای فوق را با دقت در نظر بگیرید.

کاشت

برای اطمینان از در دسترس بودن نهال، آنها را در ماه زمستان و قبل از کاشت سفارش دهید. درختان یک ساله ای که جوانه می زنند و برای یک فصل رشد کامل در نهالستان رشد می کنند نیز کاشته می شوند. قطر تنه در مطلوب ترین نهال برای کاشت از ۷ سانتی متر است. درختان بسیار بزرگ یا بسیار کوچک معمولاً با سرعت کمتری رشد می کنند و اغلب به مراقبت های بیشتری نیاز دارند.

فواصل و فرم کاشت

مربع معمول ترین روش است. در مواردی که تردید وجود دارد درختان با هم رشد کرده و ممکن است سایه بزنند و در نهایت میوه کمتری را تولید کنند، کاشت مستطیل یا مثلثی ممکن است یک مزیت باشد. درختان بین یک ردیف در یک کاشت آفست فاصله کمی دارند تا نفوذ نور بیشتری را در باغ های بالغ فراهم شود. اگر ردیف ها به سمت شمال و جنوب بجای شرق و غرب اجرا شوند، سیستم های کاشت گیاهان متراکم توزیع نور بهتری در قسمت پایین درختان دارند. کاشت به صورت دوتایی در ردیفهایی تنظیم می شود که تولیدکنندگان مایلند از افزایش تولید طی چند سال اول استفاده کنند. به عنوان مثال، فاصله اولیه تنظیم کاشت، در ردیف های ۶ متری درختانی است که ۳ متر از هم فاصله دارند. در طول عمر باغ احتمالاً مزیت اقتصادی برای درختان دوتایی وجود ندارد زیرا درختان به سرعت رشد می کنند و به زودی در رشد همدیگر تداخل ایجاد می کنند. هزینه کاشت درختان دو برابر می شود و هزینه های حذف نیز اضافه می شود. برخی از تولیدکنندگان در این سیستم موفق هستند زیرا مدیریت باغ و اقدامات آنها مانند هرس بسیار دقیق است.

نتیجه گیری

بستر سازی باغ علاوه بر انتخاب صحیح گونه و رقم از عوامل مهم در احداث و اجرای باغ است. عدم رعایت هر یک از این موارد سبب می شود که از کیفیت باغ میوه اجرا شده کاسته شده و یا راندمان تولید آن دچار اختلال شود. پیشنهاد تیم مرسین کشت، واسپاری عملیات احداث باغ به مهندسین و متخصصین این حوزه است. همانند همه تخصص های دیگر، احداث باغ نیز نیازمند متخصص مخصوص خود دارد. بنابراین کارشناسان کشاورزی با در نظر گرفتن کلیه عوامل شما را کمک می کنند تا به صورت حرفه ای و بدون ریسک باغ اقتصادی خود را احداث نمایید.

 

نویسنده: دکتر حسین گل افروز
دکتری تخصصی قارچ شناسی گیاهی
h.golafrouz@gmail.com
متخصص گیاهپزشکی، احداث و اجرای فضای سبز و باغات

سرمازدگی چیست و چگونه با سرمازدگی دیررس بهاره مقابله کنیم؟

مقدمه

یکی از عوامل مهم در کاهش کمیت و کیفیت محصولات باغی خسارت ناشی از سرمازدگی می باشد. باغداران بطور ملموس با خسارت ناشی از سرمازدگی به ویژه سرمازدگی بهاره یا دیررس آشنا بوده و یکی از نگرانی اصلی باغداران در اوایل فصل بهار می باشد. اقداماتی که در طول فصل رویش و به ویژه پاییز و زمستان صورت می گیرد می تواند تاثیر به سزایی در کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی داشته باشد.

سرمازدگی چیست؟

به تغییرات فیزیکی و یا فیزیولوژیکی در اندام های مختلف گیاهان که در اثر کاهش دما به پایین تر از آستانه تحمل گیاه که باعث خسارت کمی و کیفی می گردد سرمازدگی گفته می شود. سرمازدگی ممکن است در دمای پایین تر از نقطه انجماد یا بالاتر (صفر تا ۱۰ درجه سانتی گراد) اتفاق بیافتد. سرمازدگی بیشتر در مورد درختان باغی خزاندار مطرح می باشد و میزان خسارت ناشی از سرمازدگی در این درختان بسته به گونه و رقم متفاوت می باشد. بطور کلی سرمازدگی را می تواند به سه نوع تقسیم کرد: ۱- سرمازدگی پاییزه  ۲- سرمازدگی زمستانه یا یخ زدگی  ۳- سرمازدگی بهاره یا دیررس

۱- سرمازدگی پاییزه

این نوع سرمازدگی در اثر کاهش ناگهانی دما در فصل پاییز که برگهای درختان هنوز سبز و خزان نکرده اند صورت می گیرد. سرمازدگی پاییزه بیشتر به درختان که محصول پاییزه دارند مثل انار خسارت می زند که موجب ترکیدگی پوست میوه می شود. همچنین این نوع سرمازدگی به دلیل عدم تخلیه مواد غذایی برگها به درون درختان و خزان زودتر موجب ضعف و کاهش توانایی درختان میوه در تولید جوانه های سال بعد می گردد.

۲- سرمازدگی زمستانه یا یخ زدگی

این نوع سرمازدگی در اثر کاهش شدید دما به پایین تر از ۱۰- درجه سانتی گراد بسته به تحمل درختان صورت می گردد که در اثر این کاهش دما، آب موجود در بافت درختان یخ زده و سپس به دلیل آب شدن یخ در اثر گرمای آفتاب روز بعد (بیشتر بخش جنوبی درخت) و تکرار این فرآیند، بافت درخت دچار آفتاب سوختگی و در موارد شدیدتر موجب ترک خوردگی تنه و شاخه ها می گردد. این نوع یخ زدگی بیشتر در مناطق معتدله اتفاق می افتد. از عوامل موثر در افزایش خسارت سرمازدگی زمستانه می توان به آبیاری بی رویه بخصوص در فصل پاییز، استفاده بیش از حد از کودهای ازت بالا، هرس زود هنگام اشاره کرد.

۳- سرمازدگی بهاره یا دیررس

این نوع سرمازدگی در اثر سرد شدن دما بعد از باز شدن شکوفه جوانه ها یا تشکیل میوه در اواخر اسفند یا اوایل بهار صورت می گیرد که بیشترین خسارت ناشی از سرمازدگی در باغات میوه در اثر سرمازدگی بهاره می باشد زیرا که شکوفه ها و میوه تازه تشکیل شده حساسیت بیشتری نسبت به سرما دارند. خسارت ناشی از سرمازدگی بهاره در مناطق گرمسیری یا نیمه گرمسیری می تواند در دمای صفر تا ۱۰ درجه و  در مناطق معتدله در دمای صفر تا منفی ۵ درجه اتفاق بیافتد.

از نظر حساسیت به سرمازدگی بهاره به ترتیب، میوه تازه تشکیل شده بیشتر از شکوفه های باز شده، شکوفه های باز شده بیشتر از شکوفه های نیمه باز و شکوفه های نیمه باز بیشتر از جوانه های باز نشده به سرما حساسیت دارند. اگر دمای هوا قبل از سرمای بهاره گرم تر باشد خسارت ناشی از سرمازدگی بهاره شدیدتر می باشد.

سرمازدگی بهاره موجب قهوه ای، سیاه شدن و ریزش شکوفه های نیمه باز یا باز شده، قهوه ای و ریزش میوه های تازه تشکیل شده و قهوه ای و خشک شده یا درهم پیچده شدن گل آذین ها و سرشاخه های جوان می گردد. درختان میوه ای که نیاز سرمایی کمتری دارند یا زودتر شکوفه می دهند مثل زردآلو، بادام، آلو، هلو بیشتر در معرض سرمازدگی دیررس بهاره می باشند. سرمازدگی بهاره یکی از عوامل مهم محدود کننده تولید زردآلو و بادام در ایران می باشد زیرا این درخت زودتر از سایر درختان گلدهی می کنند.

چگونه با سرمازدگی مقابله کنیم؟

روش های مختلفی برای جلوگیری و کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی وجود دارد که مبتنی بر چندین اصل می باشد، که شامل انتخاب محل مناسب برای احداث باغ، انتخاب درختان میوه سازگار با شرایط محیطی، استفاده از ارقام دیر گل ده و پایه مقاوم به سرما، مدیریت تغذیه ای، آبیاری و خاک و مدیریت باغی می باشد. یکی از روش های موثر برای کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی استفاده از پایه های مقاوم به سرما و ارقام دیر گل ده می باشد. برای مثال پایه مالینگ ۱۹، ۲ برای درختان سیب، پایه محلی برای گیلاس، پایه ماریانا برای آلو، پایه اولدهام برای گلابی در برابر سرما مقاوم تر می باشند.

استفاده از ارقام دیر گل ده برای درختان گردو، بادام و زردآلو موجب کاهش خسارت ناشی از سرمای بهاره می گردد. در درختان هسته دار به ویژه زردآلو و بادام استفاده از یکسری مواد شیمیایی مثل نفتالین استیک اسید و پاکلوبوترازول می تواند موجب تاخیر در گل دهی به مدت ۱ تا ۲ هفته گردد. درختانی میوه که کوددهی مناسبی شده اند و با مقادیر بهینه و متعادل عناصر غذایی تغذیه و رشد کرده اند بیشتر می توانند دمای پایین تر را تحمل کنند.

استفاده بی رویه کود های حاوی ازت بالا به خصوص در پاییز باعث تحریک رشد رویشی شده و در نتیجه درختان در برابر سرما حساس تر می شوند. در حالی که استفاده از کود های حاوی پتاس بالا و هیومیک اسید به دلیل افزایش ضخامت دیواره سلولی و افزایش غلظت شیره درختان باعث افزایش مقاومت درختان در برابر سرما می شود. آبیاری بیش از حد در فصل پاییز در مناطقی که دارای زمستانی سرد می باشد به دلیل رقیق تر شدن شیره درختان خطر یخ زدگی را افزایش می دهد در حالی که آبیاری در فصل پاییز در مناطقی که زمستانی خشک دارد باعث افزایش رطوبت خاک شده، خاک مرطوب دیرتر دمای خود را از دست می دهند در نتیجه باعث حفاظت ریشه ها در برابر یخ زدگی می گردد.

استفاده از روش یخ آب زمستانه مانع از یخ زدگی ریشه می گردد. علف های هرز موجود در باغ به دلیل کاهش رطوبت خاک و انتقال گرما از خاک به هوا باعث افزایش خطر سرمازدگی می گردد درنتیجه حذف علف هرز در کاهش خسارت سرمازدگی تاثیر دارد. کاشت درختان بلند قامت مانند چنار، افرا، زبان گنجشک در اطراف باغ به خصوص در جهت شمالی باعث حفاظت باغ در برابر جریان هوای سرد می گردد.

روش های جلوگیری از سرمازدگی بهاره یا دیررس در هنگام بروز سرما

محلول پاشی با ترکیب کود حاوی پتاسیم بالا و آمینواسید یا کلسیم ۴۸ ساعت قبل از بروز سرما
پاشیدن آب بر روی شاخه درختان میوه در دمای صفر درجه (با توجه به آگاهی از شرایط آب و هوایی) موجب تشکیل یخ می گردد که یخ به عنوان عایق باعث می شود دمای جوانه از صفر پایین تر نرود همچنین تشکیل یخ موجب آزاد شدن دمای نهان (۸۰ کیلو کالری گرما) می گردد.
استفاده از بخاری باغی، این روش در مناطقی که دارای شب های با وارونگی دمای شدید هستند موثر می باشد. در این روش بخاری ها باید در فاصله ۶ متری از یکدیگر قرار گیرند.
ایجاد دود با سوزاندن کاه و کلش و غیره موجب افزایش ذرات معلق در هوا می گردد که ذرات معلق دود در هوا مانع از خروج تشعشع حرارت با طول موج های بلند از باغ شده در نتیجه دمای باغ حفظ می گردد.
غرقاب کردن زمین باغ با آب چاه که دمای بیشتری نسبت به سطح سرد خاک دارد
استفاده از دستگاه ها مولد باد در مناطقی که دارای وارونگی دما می باشد. این دستگاه ای مولد باد به دلیل ایجاد جریان هوا مانع از تشکیل وارونگی دمای می گردد.


جمع بندی

سرمازدگی یکی از عوامل مهم کاهش کمیت و کیفیت محصولات باغی در اوایل فصل بهار می باشد بطوری که نگرانی اصلی باغداران عزیز در این دوره زمانی است. اقداماتی که در فصل پاییز و زمستان توسط باغداران صورت می گیرد می تواند نقش به سزایی در کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی داشته باشد. براساس تجربه گروه مرسین کشت استفاده از ترکیب کود حاوی پتاس بالا به همراه آمینو اسید به غلظت دو در هزار به صورت محلول پاشی در زمانی که احتمال رخداد سرمازدگی وجود دارد تاثیری عالی در کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی دارد.

نویسنده: دکتر یوسف پناهنده
دکتری تخصصی بیماری شناسی گیاهی
yousef_panahandeh@yahoo.com
متخصص گیاهپزشکی، دفع آفات و تغذیه گیاهی

خانهمقالاتفروشگاهمشاوره