سرمازدگی

گل ندادن گیاهان

9 دلیل گل ندادن درختان میوه + راه حل

📝 خلاصه 📝

گل ندادن درختان یکی از مشکلات مهم در باغداری به شمار می آید که با رعایت و دقت به چند نکته ساده می توان به دلیل آن پی برد و آن را مدیریت کرد، که در این مقاله با این مشکلات آشنا شده و روش حل آنها را به شما خواهیم گفت

🔻در این مقاله می خوانید🔻

🔴مقدمه

🔴چرا درختان 🌺گل🌺 تولید می کنند؟

🔴چرا درختان 🌺گل🌺 نمی دهند؟

🔴جمع بندی

🔴سوالات متدوال شما+پاسخ

🔴مقالاتی که شاید مایل به خواندن آنها باشید:

🔴بازدید های تیم ما:

9 دلیل گل ندادن درختان میوه + راه حل

مقدمه

شاید در باغات میوه مهمترین مرحله فیزیولوژیک گیاه، مرحله گل دهی باشد، در واقع این گل ها هستند که پس از لقاح تبدیل به میوه شده و سود اقتصادی عاید کشاورز و باغدار می کند. بنابراین مشخص است که هر گونه اختلال در روند گلدهی درختان سبب ایجاد خسارات سنگین به باغداران خواهد شد.

👌👌دلایل متنوعی برای گل ندادن درختان وجود دارد که در ادامه تک تک آنها را بررسی خواهیم کرد و راه حل های موجود برای حل این مشکل را به شما خواهیم گفت.

چرا درختان 🌺گل🌺 تولید می کنند؟

قبل از بررسی دلایل گل ندادن درختان میوه بهتر است با فرایند گلدهی درختان آشنا شویم. به زبان ساده می توان گفت که گلها عامل بقای نسل گیاهان هستند. در واقع گل ها پس از تشکیل و لقاح بین تخمک و دانه گرده تولید سلول تخم و یا همان بذر را کرده و سپس به تدریج اندام خارجی گل متورم شده و تولید میوه را می کند. درواقع می‌توان گفت که میوه بستری مناسب برای رشد و پرورش دانه گیاه می باشد که این دانه ها عامل بقای نسل یا همان فرزندان گیاهان هستند.

گل ها معمولاً ظاهری جذاب داشته و به رنگ های مختلف دیده می شود و یا ممکن است بوهای مطبوعی از خود ساطع کند. همه این موارد به آن دلیل است که این گل ها جذابیت لازم برای حشرات گرده افشانی مانند زنبور عسل را داشته باشد و از این طریق شانس گرده افشانی و لقاح آنها افزایش پیدا کند.اما گاهی این فرآیند طبیعی توسط عوامل مختلفی مختل شده و گیاه تولید گل نمی کند. البته برخی از اشتباهات باغداری به خصوص در باغدارانی که به تازگی کار خود را شروع کردند نیز ممکن است اتفاق بیفتد که آنها را نیز در این مقاله بررسی می کنیم

هرس کردن

انواع کودهای نیتروژن بالا

چرا درختان 🌺گل🌺 نمی دهند؟

به طور کلی می توان دو دلیل عمده را برای گل دادن درختان مطرح کرد. اولین مورد عدم آگاهی از تهیه نهال مناسب و یا اشتباهات موجود در باغداری است. دلیل دوم به دلیل شرایط نامساعد رشدی گیاه اعم از شرایط محیطی و یا تغذیه ای می باشد.

در ادامه با مهمترین این دلایل آشنا خواهید شد👇👇👇

  •  وحشی بودن نهال

در بسیاری از موارد به خصوص در باغاتی که به تازگی احداث شده‌اند گل ندادن درختان ممکن است مربوط به وحشی بودن آنها باشد. یکی از مشکلات شایعی که در این باغات دیده می شود رشد پایه ها به جای پیوندک ها در نهالهای پیوندی است. به خصوص در پایه های رویشی، رشد بی رویه پایه به جای پیوندک موجب ایجاد درختان وحشی شده که شاخ و برگ بسیار بالایی دارند اما در دادن گل ناتوان هستند که در واقع این موضوع جزئی از ژنتیک آن گیاه است. برای حل این مشکل بایستی دقت کرد که درختان پیوندی دارای پیوندک سالم و رشد کرده بوده و در صورت عدم توانایی باغدار در شناسایی آن پیشنهاد می شود که قبل از خرید نهال از کمک و مشورت یک متخصص کشاورزی بهره بگیرید.

  •   نر یا نرک بودن گیاه

برخی از درختان گل های نر و ماده خود را روی درختان مجزا ایجاد می کنند که ممکن است از نظر ظاهری کاملا شبیه به یکدیگر باشد. به طور مثال برخی از توت ها، انواع نخل، پسته و خرمالو از جمله درختانی هستند  که ممکن است گلهای ماده و نر خود را به این طریق ایجاد کند. البته درختان نر نیز دارای گل می باشد اما ظاهر این گل ها معمولا با گلهای ماده متفاوت است. گل های نر ریزتر بوده و ظاهری متفاوت با گلهای ماده دارد. گاهی وجود این درختان در باغ ممکن است باغداران را دچار اشتباه کرده و این تصور به آنها دست بدهد که درخت در توانایی تولید گل دچار مشکل است. گرچه برخی از درختان از جمله انواع نخل و پسته نیاز به درختان گرده افشان برای باردهی بهتر و بیشتر دارند، اما هنگام خرید انواع نهال بایستی از نر یا ماده بودن آن ها مطمئن شد و ترکیب بندی درختان ماده و نر را در باغ رعایت نمود.

  • به بلوغ نرسیدن درختان

 هر درختی برای ایجاد گل نیاز دارد تا مدت زمان مشخصی را از عمر خود سپری کرده و سپس تولید میوه و گل بکند. این موضوع در ارقام مختلف و تکنولوژی های مختلف تولید نهال متفاوت است. به طور مثال یک نهال گردو که از جوانه زنی بذر ایجاد شده است ممکن است تا ۸ سال زمان بخواهد تا به بلوغ رسیده و تولید گل و میوه بکند. در درختان پیوندی پایه بذری نیز معمولاً زمان ۱ تا ۲ سال لازم است تا درخت به گلدهی بیفتد. در برخی از ارقام به خصوص در نهال های پیوندی گلدهی ممکن است در سال اول نیز رخ دهد اما با توجه به ضعیف بودن نهال ها در سال اول این گل ها به ندرت تبدیل به میوه می شود و پیشنهاد نیز بر این است که این گل ها و یا میوه های ناشی از آن حذف گردد تا نهال از قدرت بهتری برای رشد در سالیان آتی برخوردار باشد

  • سال آوری

یکی از موارد دیگری که در بسیاری از باغات به خصوص باغات میوه دانه دار مانند سیب مشاهده می شود موضوع سال آوری درختان میوه است. سال آوری به زبان ساده یعنی درختان میوه یک سال بار بسیار خوبی می دهند و سال دیگر حتی ممکن است تولید گل نیز نکند و یا باران ها بسیار کم شود. این موضوع به خصوص در درختان سیب یکی از مشکلات شایع در باغداری است. برای حل این مشکل بایستی توجه ویژه به تغذیه گیاهی داشت و به خصوص پس از برداشت میوه ها سه عنصر روی، بر و نیتروژن را برای گیاه به حد کافی تامین نمود. به طور کلی داشتن یک برنامه تغذیه مدون برای باغات، باعث می شود تا سال آوری کاهش یافته و یا به طور کلی از بین برود. برای کاهش سال آوری از فروت ست استفاده کنین!!

پوسیدگی میوه

انواع کودهای فسفر بالا

  • هرس نامناسب

یکی دیگر از عواملی که باعث عدم گل دادن درختان می شود اصلاح نامناسب درختان در زمان خواب و از بین بردن جوانه های گل طی هرس است. تقریباً در تمامی درختان میوه سردسیری و نیمه گرمسیری، جوانه های گل در تابستان و پاییز سال قبل تشکیل شده و در بهار شروع به جوانه زنی و تشکیل گل می کند. ممکن است برخی از باغداران در هنگام هرس جوانه های گل را از بین برده میزان گلدهی درخت را کاهش دهد. بخصوص در درختانی مانند سیب و گلابی هرس های شدید باعث تشدید این موضوع می گردد. بنابراین شناسایی و تسلط به نحوه گلدهی هر درخت توسط هرس کاران بسیار حائز اهمیت است. به طور ساده می توان گفت که جوانه های گل بر روی درختان به صورت مخروطی بوده و انتهای تیز تری نسبت به جوانه های برگ دارد، همچنین جوانه های گل معمولاً به صورت تجمعی یا خوشه ای روی شاخه ها دیده می شود، در صورتی که جوانه های برگ معمولا منفرد هستند.

بروز سرما های خارج از وقت به خصوص قبل از گلدهی ممکن است که جوانه ها را بر روی درخت از بین برده و باعث شود تا درخت گل ندهد این مشکل به خصوص در ارقام زود گل و یا درختانی مانند زردآلو که به طور طبیعی زودتر گل میدهند شایع تر است. در واقع در این مورد مشکل اصلی از بین رفتن جوانه های گل می باشد اما خود درخت در گلدهی مشکلی ندارد. برای حل این مشکل رصد دائمی اطلاعات هواشناسی بسیار مهم است. می توان قبل از بروز دماهای زیر صفر درجه در هنگام جوانه زنی شکوفه ها با گرم کردن سطح باغ به روش‌های مختلف از جمله استفاده از بخاری های باغی و یا فوگر های حرارتی از یخ زدن آنها جلوگیری نمود. محلول پاشی درختان میوه با مخلوط آمینواسید (آمینوفول گرین هاس عالی برای این کار)  و پتاسیم نیز بسیار کمک می‌کند تا شکوفه ها دماهای زیر صفر را بهتر تحمل بکنند.

  • تنش آبی

درختانی که در فصل زراعی گذشته به هر تغییر دچار تنش آبی و تجربه خشکسالی بودند ممکن است در سال آتی گل تولید نکرده و یا حجم تولید گل آنها بسیار پایین بیاید. بنابراین توجه به برنامه آبیاری در باغات بسیار با اهمیت است. 

  • مشکلات تغذیه ای

گل دادن فرآیند بسیار پیچیده ای است که در آن عناصر و آنزیم های مختلفی دخالت دارد. به طور کلی سه عنصر نیتروژن، روی و بر عناصر مهم برای تشکیل گل و گرده افشانی به شمار می‌آید که نزد بسیاری از باغداران و کارشناسان تحت عنوان فروت ست معروف هستند. محلول پاشی فروت ست بلافاصله بعد از برداشت میوه ها و همچنین قبل از جوانه زنی شکوفه ها یعنی هنگامی که هنوز شکوفه بر روی درخت وجود ندارد اما جوانه های آن کاملاً متورم شده اند می تواند تضمین کننده گلدهی بالا درختان باشد همچنین این محلول در تشویق درختان به گرده افشانی بهتر و موفق اهمیت ویژه دارد. البته تنها این سه عنصر در فرایند گلدهی دخالت ندارد و عناصری نظیر آهن، فسفر و پتاسیم نیز از اهمیت ویژه برخوردار هستند پیشنهاد می شود علاوه بر اینکه این سه عنصر در طول فصل در برنامه غذایی به تناوب به درختان داده می شود، در زمان خواب درخت نیز به صورت چالکود مصرف شود. دقت کنید که نوع و رقم درختان در میزان درخواست غذایی آنها بسیار با اهمیت است. همچنین نوع خاک و عناصر موجود در آن در هر باغ متفاوت است بنابراین پیشنهاد می کنیم تا برنامه غذایی مخصوص باغ خود را توسط کارشناسان کشاورزی تهیه و طبق آن پیش بروید. 

❌❌تیم فوق تخصصی مرسین کشت تاکنون بیش از هفت هزار هکتار انواع باغ را  در سراسر ایران تحت مشاوره خود قرار داده است و آماده همکاری با شما باغدار محترم نیز می باشد❌❌

  • بیماری های ویروسی و ویروئیدی

یکی از موارد خاصی که باعث عدم تشکیل گل بر روی درختان میوه می شود وجود برخی از بیماری‌های ویروسی و ویروئید ای در درختان میوه است این مشکل غالباً درختان مرکبات اتفاق می افتد و از آنجایی که این دسته از بیماریها درمان خاصی ندارند بنابراین درختانی که به آنها آلوده می شود محکوم به مرگ هستند. راهکار اساسی در این شرایط رعایت اصول قرنطینه گیاهی و تلاش برای عدم آلودگی گیاهان به ویروس ها می باشد. استفاده از ادوات تمیز و ضدعفونی شده مانند قیچی پرس و یا مبارزه با ناقلین نظیر زنجرکها و زنجره ها باعث می شود تا این موارد به باغات مرکبات هجوم نیاورده و گلدهی درختان را مختل نکند.

شکوفه

جمع بندی

گل ندادن درخت یکی از چالش‌های مهم باغداری به شمار می آید که ممکن است یک سال کامل، باغدار را عقب بیاندازد. این مشکل معمولاً در باغاتی رخ می دهد که باغدار آشنایی جزئی به اصول نگهداری از درختان میوه دارد. در مورد این عزیزان پیشنهاد می شود تا از مشورت یک کارشناس کشاورزی حداقل در سالیان اولیه باغداری خود بهره ببرند. در هر صورت با رعایت اصول بسیار ساده و آگاهی از انتخاب نهال مناسب می توان مشکل گل ندادن درختان را به طور کامل از باغات حذف کرد.

سوالات متدوال شما+پاسخ

درخت پایه رویشی زودتر به گل میفته یا پایه بذری؟

زود بارده بودن یا نبودن درختان معمولا ارتباطی با نوع پایه ندارد و این صفت از پیوندک (رقمی که روی پایه پیوند شده است) منتقل می گردد.

گردوی 5 ساله ای دارم که حتی یک میوه هم از آن ندیده ایم بایستی چکار کنم؟

همانطور که در مقاله توضیح دادیم، رقم گردو، نحوه تغذیه و آبیاری،نر یا ماده بودن آن را بررسی فرمائید.

سلام، برای سرمازدگی بهاره گفتید که محلولپاشی کنیم. اینطوری بدتر شکوفه ها یخ نمیزنه؟

سلام، بله دقیقا، هدف از محلولپاشی یخ زدن آب بر روی جوانه ها و حفظ شکوفه است. توجه کنید که یخ زدن آب یک واکنش گرماده است و جوانه ای که داخل یخ قرار گرفته است، گرمتر می ماند.

تو روستای ما هر سال درختای سیب قهر میکنن میوه نمیدن. باید چکار کنم؟

اصطلاح قهر کردن درخت بین باغداران در بسیاری از موارد مربوط به سال آوری درختان است که با تغذیه مناسب به خصوص با فروت ست، فسفر و پتاسیم می توانید آن را بر طرف کنید.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟ با کلیک روی ستاره به آن امتیاز دهید!

(بالاترین امتیاز ستاره از سمت چپ)

31 ratings4/5

انواع کودهای فروت ست

سرمازدگی چیست و چگونه با سرمازدگی دیررس بهاره مقابله کنیم؟

مقدمه

یکی از عوامل مهم در کاهش کمیت و کیفیت محصولات باغی خسارت ناشی از سرمازدگی می باشد. باغداران بطور ملموس با خسارت ناشی از سرمازدگی به ویژه سرمازدگی بهاره یا دیررس آشنا بوده و یکی از نگرانی اصلی باغداران در اوایل فصل بهار می باشد. اقداماتی که در طول فصل رویش و به ویژه پاییز و زمستان صورت می گیرد می تواند تاثیر به سزایی در کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی داشته باشد.

سرمازدگی چیست؟

به تغییرات فیزیکی و یا فیزیولوژیکی در اندام های مختلف گیاهان که در اثر کاهش دما به پایین تر از آستانه تحمل گیاه که باعث خسارت کمی و کیفی می گردد سرمازدگی گفته می شود. سرمازدگی ممکن است در دمای پایین تر از نقطه انجماد یا بالاتر (صفر تا 10 درجه سانتی گراد) اتفاق بیافتد. سرمازدگی بیشتر در مورد درختان باغی خزاندار مطرح می باشد و میزان خسارت ناشی از سرمازدگی در این درختان بسته به گونه و رقم متفاوت می باشد. بطور کلی سرمازدگی را می تواند به سه نوع تقسیم کرد: 1- سرمازدگی پاییزه  2- سرمازدگی زمستانه یا یخ زدگی  3- سرمازدگی بهاره یا دیررس

1- سرمازدگی پاییزه

این نوع سرمازدگی در اثر کاهش ناگهانی دما در فصل پاییز که برگهای درختان هنوز سبز و خزان نکرده اند صورت می گیرد. سرمازدگی پاییزه بیشتر به درختان که محصول پاییزه دارند مثل انار خسارت می زند که موجب ترکیدگی پوست میوه می شود. همچنین این نوع سرمازدگی به دلیل عدم تخلیه مواد غذایی برگها به درون درختان و خزان زودتر موجب ضعف و کاهش توانایی درختان میوه در تولید جوانه های سال بعد می گردد.

2- سرمازدگی زمستانه یا یخ زدگی

این نوع سرمازدگی در اثر کاهش شدید دما به پایین تر از 10- درجه سانتی گراد بسته به تحمل درختان صورت می گردد که در اثر این کاهش دما، آب موجود در بافت درختان یخ زده و سپس به دلیل آب شدن یخ در اثر گرمای آفتاب روز بعد (بیشتر بخش جنوبی درخت) و تکرار این فرآیند، بافت درخت دچار آفتاب سوختگی و در موارد شدیدتر موجب ترک خوردگی تنه و شاخه ها می گردد. این نوع یخ زدگی بیشتر در مناطق معتدله اتفاق می افتد. از عوامل موثر در افزایش خسارت سرمازدگی زمستانه می توان به آبیاری بی رویه بخصوص در فصل پاییز، استفاده بیش از حد از کودهای ازت بالا، هرس زود هنگام اشاره کرد.

3- سرمازدگی بهاره یا دیررس

این نوع سرمازدگی در اثر سرد شدن دما بعد از باز شدن شکوفه جوانه ها یا تشکیل میوه در اواخر اسفند یا اوایل بهار صورت می گیرد که بیشترین خسارت ناشی از سرمازدگی در باغات میوه در اثر سرمازدگی بهاره می باشد زیرا که شکوفه ها و میوه تازه تشکیل شده حساسیت بیشتری نسبت به سرما دارند. خسارت ناشی از سرمازدگی بهاره در مناطق گرمسیری یا نیمه گرمسیری می تواند در دمای صفر تا 10 درجه و  در مناطق معتدله در دمای صفر تا منفی 5 درجه اتفاق بیافتد.

از نظر حساسیت به سرمازدگی بهاره به ترتیب، میوه تازه تشکیل شده بیشتر از شکوفه های باز شده، شکوفه های باز شده بیشتر از شکوفه های نیمه باز و شکوفه های نیمه باز بیشتر از جوانه های باز نشده به سرما حساسیت دارند. اگر دمای هوا قبل از سرمای بهاره گرم تر باشد خسارت ناشی از سرمازدگی بهاره شدیدتر می باشد.

سرمازدگی بهاره موجب قهوه ای، سیاه شدن و ریزش شکوفه های نیمه باز یا باز شده، قهوه ای و ریزش میوه های تازه تشکیل شده و قهوه ای و خشک شده یا درهم پیچده شدن گل آذین ها و سرشاخه های جوان می گردد. درختان میوه ای که نیاز سرمایی کمتری دارند یا زودتر شکوفه می دهند مثل زردآلو، بادام، آلو، هلو بیشتر در معرض سرمازدگی دیررس بهاره می باشند. سرمازدگی بهاره یکی از عوامل مهم محدود کننده تولید زردآلو و بادام در ایران می باشد زیرا این درخت زودتر از سایر درختان گلدهی می کنند.

چگونه با سرمازدگی مقابله کنیم؟

روش های مختلفی برای جلوگیری و کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی وجود دارد که مبتنی بر چندین اصل می باشد، که شامل انتخاب محل مناسب برای احداث باغ، انتخاب درختان میوه سازگار با شرایط محیطی، استفاده از ارقام دیر گل ده و پایه مقاوم به سرما، مدیریت تغذیه ای، آبیاری و خاک و مدیریت باغی می باشد. یکی از روش های موثر برای کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی استفاده از پایه های مقاوم به سرما و ارقام دیر گل ده می باشد. برای مثال پایه مالینگ 19، 2 برای درختان سیب، پایه محلی برای گیلاس، پایه ماریانا برای آلو، پایه اولدهام برای گلابی در برابر سرما مقاوم تر می باشند.

استفاده از ارقام دیر گل ده برای درختان گردو، بادام و زردآلو موجب کاهش خسارت ناشی از سرمای بهاره می گردد. در درختان هسته دار به ویژه زردآلو و بادام استفاده از یکسری مواد شیمیایی مثل نفتالین استیک اسید و پاکلوبوترازول می تواند موجب تاخیر در گل دهی به مدت 1 تا 2 هفته گردد. درختانی میوه که کوددهی مناسبی شده اند و با مقادیر بهینه و متعادل عناصر غذایی تغذیه و رشد کرده اند بیشتر می توانند دمای پایین تر را تحمل کنند.

استفاده بی رویه کود های حاوی ازت بالا به خصوص در پاییز باعث تحریک رشد رویشی شده و در نتیجه درختان در برابر سرما حساس تر می شوند. در حالی که استفاده از کود های حاوی پتاس بالا و هیومیک اسید به دلیل افزایش ضخامت دیواره سلولی و افزایش غلظت شیره درختان باعث افزایش مقاومت درختان در برابر سرما می شود. آبیاری بیش از حد در فصل پاییز در مناطقی که دارای زمستانی سرد می باشد به دلیل رقیق تر شدن شیره درختان خطر یخ زدگی را افزایش می دهد در حالی که آبیاری در فصل پاییز در مناطقی که زمستانی خشک دارد باعث افزایش رطوبت خاک شده، خاک مرطوب دیرتر دمای خود را از دست می دهند در نتیجه باعث حفاظت ریشه ها در برابر یخ زدگی می گردد.

استفاده از روش یخ آب زمستانه مانع از یخ زدگی ریشه می گردد. علف های هرز موجود در باغ به دلیل کاهش رطوبت خاک و انتقال گرما از خاک به هوا باعث افزایش خطر سرمازدگی می گردد درنتیجه حذف علف هرز در کاهش خسارت سرمازدگی تاثیر دارد. کاشت درختان بلند قامت مانند چنار، افرا، زبان گنجشک در اطراف باغ به خصوص در جهت شمالی باعث حفاظت باغ در برابر جریان هوای سرد می گردد.

روش های جلوگیری از سرمازدگی بهاره یا دیررس در هنگام بروز سرما

محلول پاشی با ترکیب کود حاوی پتاسیم بالا و آمینواسید یا کلسیم 48 ساعت قبل از بروز سرما
پاشیدن آب بر روی شاخه درختان میوه در دمای صفر درجه (با توجه به آگاهی از شرایط آب و هوایی) موجب تشکیل یخ می گردد که یخ به عنوان عایق باعث می شود دمای جوانه از صفر پایین تر نرود همچنین تشکیل یخ موجب آزاد شدن دمای نهان (80 کیلو کالری گرما) می گردد.
استفاده از بخاری باغی، این روش در مناطقی که دارای شب های با وارونگی دمای شدید هستند موثر می باشد. در این روش بخاری ها باید در فاصله 6 متری از یکدیگر قرار گیرند.
ایجاد دود با سوزاندن کاه و کلش و غیره موجب افزایش ذرات معلق در هوا می گردد که ذرات معلق دود در هوا مانع از خروج تشعشع حرارت با طول موج های بلند از باغ شده در نتیجه دمای باغ حفظ می گردد.
غرقاب کردن زمین باغ با آب چاه که دمای بیشتری نسبت به سطح سرد خاک دارد
استفاده از دستگاه ها مولد باد در مناطقی که دارای وارونگی دما می باشد. این دستگاه ای مولد باد به دلیل ایجاد جریان هوا مانع از تشکیل وارونگی دمای می گردد.


جمع بندی

سرمازدگی یکی از عوامل مهم کاهش کمیت و کیفیت محصولات باغی در اوایل فصل بهار می باشد بطوری که نگرانی اصلی باغداران عزیز در این دوره زمانی است. اقداماتی که در فصل پاییز و زمستان توسط باغداران صورت می گیرد می تواند نقش به سزایی در کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی داشته باشد. براساس تجربه گروه مرسین کشت استفاده از ترکیب کود حاوی پتاس بالا به همراه آمینو اسید به غلظت دو در هزار به صورت محلول پاشی در زمانی که احتمال رخداد سرمازدگی وجود دارد تاثیری عالی در کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی دارد.

نویسنده: دکتر یوسف پناهنده
دکتری تخصصی بیماری شناسی گیاهی
yousef_panahandeh@yahoo.com
متخصص گیاهپزشکی، دفع آفات و تغذیه گیاهی

خانهمقالاتفروشگاهمشاوره
0