پایه رویشی

نهال پیوندی چیست و چه مزیت هایی دارد؟

نهال های پیوندی از گذشته مورد استفاده باغداران قرار گرفته اند اما طی سالیان اخیر نظرهای بیشتری به آنها جلب شده و علاقه مندان بیشتری پیدا کرده اند. ویژگی های مثبت این درختان اجازه داده تا باغداران به صورت اقتصادی این نوع درختان را انتخاب کنند…

مقدمه

اگر دستی در باغ و باغداری دارید احتمالا اسم نهال پیوندی به گوشتان خورده است. این روزها همه افراد برای کاشت درخت در باغ و باغچه خود دنبال نهال های پیوندی هستند. در این مقاله کوتاه به زبان ساده به شما می گوییم که نهال پیوندی چیست، چه انواعی دارد و خصوصیات آنها چیست. پس تا انتهای مقاله همراه ما باشید.

مشاوره فوق تخصصی گیاهپزشکی

منظور از پیوند چیست؟

پیوند یا پیوند زدن یعنی انتقال یک بخش رویشی از یک گیاه به گیاه دیگر. دلیل زدن پیوند به دست آوردن گیاهان جدید با ویژگی های مناسب تر و قوی تر است. به طور مثال میتوان شاخه های رقم های مناسب گلابی را روی درخت به پیوند زد تا ضمن اینکه این درخت به خشکی مقاوم باشد بتوانیم از آنها میوه های خوبی هم بگیریم. پیوند انواع محتلفی دارد که در مقالات آتی به آنها اشاره میکنیم. توجه کنید که هر گیاهی را نمی توان روی گیاهان دیگر پیوند زد و گیاهان برای پیوند خوردن روی هم نیاز به شباهت و قرابت ژنتیکی بالایی دارند. بنابراین پیوند زدن انجیر روی هلو و یا گوجه فرنگی روی یونجه غیر ممکن است.

نهال پیوندی چیست؟

نهال پیوندی به نهال حاصل از پیوند دو گیاه گفته می شود. این نهال در واقع از حداقل دو بخش تشکیل شده است که به آنها پایه و پیوندک می گوییم. پایه بخشی از نهال است که داخل خاک قرار گرفته و پیوندک روی آن پیوند می شود. پیوندک نیز بخشی است که عمده اندام هوایی گیاه راتشکیل داده و عضو میوه ده درخت است. بنابراین یک نهال پیوندی دارای ریشه و طوقه از یک گیاه و شاخ و برگ از گیاه دیگر است. نهال های غیر پیوندی می توانند از رویش بذر و یا قلمه زنی ایجاد شده باشند. از همین نهال ها می توان به عنوان پایه یا پیوندک نهال های پیوندی استفاده کرد.

درخت سیب پیوندی روی پایه رویشی مالینگ یکی از درختان پربار . محبوب بین باغداران به شمار می آید

دلایل محبوب بودن نهال های پیوندی

عمل پیوند به ما اجازه می دهد تا درختانی داشته باشیم که دارای ریشه های قوی و مقاوم به شرایط سخت و نیز شاخ و برگی هستند که میوه های زیاد و با کیفیت تولید می کنند. بنابراین یک درخت پیوندی چندین ویژگی از دو گیاه مختلف را دارد. درختان غیر پیوندی ممکن است دارای میوه های کمتر و ریشه های قوی و یا میوه های زیاد و ریشه های ضعیف باشند. انسان ها با اختراع عملیات پیوند توانسته اند از گیاهان جنگلی و وحشی به عنوان پایه درختان استفاده و درختان قوی تری را با میزان میوه دهی بالا تولید کنند.

انواع نهال پیوندی

به طور کلی درختان پیوندی بر اساس نوع پایه به دو دسته پایه بذری و پایه رویشی تقسیم می شوند. در درختان پیوندی پایه بذری، پایه حاصل از رویش و جوانه زنی یک بذر است و در نهال های پیوندی پایه رویشی، این پایه به روش های رویشی ( مانند قلمه، کشت بافت و …) ایجاد شده است. هر کدام از این نهال ها ویژگی هایی دارند که در این مقاله آنها را بررسی کرده ایم.

ناحیه پیوند پیوندک روی پایه به مرور و با یزرگ شدن درخت ناپدید شده و تشخیص آن دشوار است

برتری های نهال پیوندی نسبت به سایر نهال ها

این موضوع وابستگی به نوع پایه و پیوندک هر درخت دارد اما به طور کلی می توان گفت که نهال های پیوندی دارای خصوصیات زیر هستند:

  1. مقاومت بالا به بیماری ها و آفات
  2. نیاز آبی کمتر
  3. مقاومت به خشکی و شوری
  4. عمر اقتصادی بالاتر و ثمردهی زودتر
  5. میزان تولید میوه بیشتر و با کیفیت تر
  6. امکان کاشت در فواصل کمتر و تولید شاخ و برگ کمتر.
  7. عدم ایجاد تفرق ژنتیکی و یکدست بودن باغ

نحوه تشخیص نهال پیوندی

این کار در نهال های کوچک بسیار راحت و در درختان بزرگ اندکی سخت است. نهال هایی که پیوند شده اند در محل طوقه دارای یک زخم و انحنا هستند که نشان دهنده انجام شدن پیوند روی آنهاست. البته بررسی لیبل و شناسنامه نهال به خصوص در مورد نهال های گواهی شده روش بهتر و مطمئن تری است.

در درختان مسن تر تشخیص ناحیه پیوند سخت تر می شود ولی همچنان با دقت در ناحیه طوقه می توان به آن پی برد. این موضوع با هرس سالیانه درختان اندکی سخت تر نیز می شود و بهتر است از یک متخصص کشاورزی برای این کار کمک بگیرید.

تشخیص محل پیوند روی پایه در نهال های پیوندی توسط کارشناسان انجام می شود

نگه داری از نهال های پیوندی

این نهال ها تربیت شده و اهلی شده هستند. بنابراین نسبت به درختان وحشی نیاز به مراقبت و رسیدگی بیشتری دارند. این درختان بایستی طبق یک برنامه غذایی تغذیه شده و برنامه مشخصی برای سمپاشی و آبیاری آنها در نظر گرفته شود. هرس و چالکود سالیانه دو مورد از مراقبت های مهم برای این درختان است. به خصوص در سال های اولیه رشد تربیت و هرس صحیح این درختان باعث می شود تا بهترین عملکرد را از خود طی سالیان آتی به جای بگذارند. بنابراین پیشنهاد می کنیم تا با در نظر گرفتن نوع رقم درختان خود قبل از احداث باغ حتما با کارشناسان مربوطه مشورت کنید.

مرسین کشت امکان مشاوره آنلاین رایگان را برای شما عزیزان فراهم نموده است و می توانید مستقیما با کارشناسان ما در این باره مشورت بفرمائید.

نهال پیوندی سیب که از خاک خارج شده است و قسمت های مختلف آن نشان داده شده است

محصول مرتبط: چالکود ویژه 7-4-7 نوتری پاد پادنا 

جمع بندی

با پیشرفته شدن تکنولوژی کشاورزی، نیاز به درختانی قوی تر و پربار تر روز به روز احساس می شود. این درختان تضمین کننده تولید غذا برای انسان ها هستند. درختان پیوندی یکی از این دستاوردها است که روز به روز نیز در حال بهبود و گسترش است. درختان پیوندی علیرغم اینکه شاید در ظاهر قیمت بالایی داشته باشند، اما در دراز مدت سود بسیار بیشتری را نسبت به درختان غیرپیوندی نصیب باغدار می کنند. البته بایستی همواره توجه داشت که هر درخت مناسب هر اقلیم و مکانی نبوده و بایستی درختان میوه برای کاشت در مناطق فارغ از نوع آن به صورت هوشمندانه و علمی کاشت شوند.

درختان پیوندی پا کوتاه هستند؟

این موضوع بستگی به نوع پایه نهال دارد. در اغلب نهال های پایه رویشی این موضوع صدق می کند.

آیا گردوی پیوندی هم داریم؟

بله انواع ارقام گردو را میتوان روی پایه های مختلف همین گیاه پیوند کرد.

اصطلاح نرک در نهال پیوندی یعنی چی؟

به شاخه هایی که از محل زیرین پیوند و در واقع از پایه رشد می کنند به اصطلاح نرک گفته می شود. این گیاهان ممکن است باردهی مناسبی نداشته باشند.

اگر بذر میوه بکارم به من میوه نمیده؟

این موضوع کاملا شانسی است! بهتر است به جای اینکار با اطمینان نهالی تهیه کنید که باردهی تضمین شده دارد. کاشت بذر ممکن است درختی تولید کند که قادر به تولید میوه نبوده و یا میوه های بی کیفیت ایجاد کند.

اگه از نهال پیوندی قلمه بگیرم مثل همون درخت بار میده؟

قطعاً خیر. قلمه گرفته شده شما از پیوندک نهال پیوندی است و بایستی روی پایه مشابه درخت شما پیوند شود.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟ با کلیک روی ستاره به آن امتیاز دهید!

(بالاترین امتیاز ستاره از سمت چپ)

14 ratings4.1/5

تفاوت نهال های پیوندی پایه رویشی و پایه بذری چیست؟

مقدمه

امروزه با افزایش روز افزون علوم باغبانی و ژنتیک گیاهی کیفیت نهال های مثمر از نظر مقدار باردهی و مقاومت به شرایط سخت و همچنین آفات و بیماری ها افزایش یافته و شاهد عرضه نهال هایی در بازار هستیم که نسبت به نهال های سنتی دارای راندمان بالاتری هستند.از جمله این درختان می توان به انواع درختان مثمر پیوندی اشاره کرد. در این مقاله قصد داریم خصوصیات نهال های پیوندی و انواع این درختان را بررسی نمائیم.


نهال پیوندی چیست؟

هر نهال و یا درخت پیوندی از دو بخش پایه و پیوندک تشکیل شده است. پایه یک درخت پیوندی در واقع بخش تحتانی و ریشه ای درخت به شمار می آید، در حالی که پیوندک شامل اندام هوایی، شاخه سار و اندام های بارده گیاه است که بر وری پایه پیوند شده است. بنابراین در درختان پیوندی میتوان خصوصیات دو یا چند درخت مختلف را به صورت همزمان در یک نهال داشته باشیم.

دلیل برتری درختان پیوندی چیست؟

عمل پیوند به ما این اجازه را می دهد تا از خصوصیات مناسب یک درخت با ریشه های خوب و درخت دیگر با باردهی مناسب به طور همزمان استفاده کنیم. معمولا در عمل پیوندزنی از پایه هایی استفاده می شود که دارای ریشه های عمیق، قوی ، مقاوم به آفات و بیماری ها ، جذب بالای مواد و خواص دیگری نظیر پا کوتاه کنندگی و مقاومت به خاک های نامناسب (شور، قلیایی، آهکی و …) استفاده می شود. در مقابل برای پیوندک مورد استفاده در پیوند نیز از درختانی بهره گرفته می شود که دارای گلدهی و باردهی مناسب، میوه های درشت و بازار پسند، مقاوم به آفات و بیماری ها و سرمای دیر رس بهاره باشند. مجموع این عوامل در نهایت منجر به تولید یک نهال پیوندی با کیفیت خواهد شد. در مقابل نهال های پیوندی، نهال های غیر پیوندی وجود دارد که یا به شکل بذری در بازار موجود هستند (یعنی حاصل از جوانه زنی بذر گیاه هستند) و یا ناشی از قلمه گیری و سایر روش های رشد رویشی هستند (خوابانیدن، استفاده از پاجوش و …). درختان غیر پیوندی خصوصیات ناشی از پیوند را نداشته و معمولا دارای نطه ضعف های فراوانی نسبت به نهال های پیوندی هستند.

مزایا و ویژگی های درختان پیوندی:

1-دارای مقاومت بالاتر به آفات و بیماری ها هستند
2-باردهی و کیفیت تولید بار بالاتری دارند
3-نسبت به شرایط سخت محیطی مقاومت بالاتری نشان می دهند
4-زود بازده تر هستند
5-عمر اقتصادی بالاتری دارند
6-جهت احداث باغ اقتصادی توجیه پذیر هستند
7-دارای تفرق ژنتیکی نیستند و بنابراین در یک باغ همزمان و یکدست میوه می دهند

انواع درختان پیوندی

بر اساس نوع پایه استفاده شده در نهال های پیوندی این درختان به دو دسته نهال های پیوندی پایه بذری و نهال های پیوندی پایه رویشی تقسیم بندی می شوند.
نهال های پایه بذری نهال هایی هستند که پایه استفاده شده از در آنها ناشی از جوانه زنی بذر یک گیاه است. در حالی که در نهال های پایه رویشی این پایه از روش های رویشی نظیر کشت بافت گیاهی، قلمه و یا سایر روش ها تولید شده است. از بین تمامی این روش ها پایه های رویشی کشت بافتی جدیدترین و قابل توجه ترین درختان هستند.
از منظر دیگر یک نهال پیوندی می تواند دارای یک یا چند پیوندک باشد. درختان دارای چند پیوندک نیز ممکن است بسته به نوع پایه خود یک یا چند رقم میوه را همزمان تولید نمایند (به طور مثال درخت مرکباتی که همزمان نارنج، پرتقال، بالنگ و نارنگی تولید میکند). این دسته از درختان معمولا درختان باغچه ای بوده و در باغات تجاری استفاده نمی شوند چرا که نگه داری این نوع درختان دشوار بوده و هزینه های باغداری را بالا میبرد.

درختان پیوندی با پایه بذری

این درختان معمولا دارای ریشه بسیار عمیق و عمودی هستند و نسبت به درختان پایه رویشی دیرتر بار میدهند. این درختان به درختان پیوندی سنتی نیز مشهور هستند. معمولا ارتفاع این دسته از درختان زیاد بوده و ممکن است به برخی آفات و بیماری ها مقاومت مناسبی داشته باشند. در انتخاب پایه بذری سعی می شود تا بذر گیاهانی انتخاب شود که مقواومت خوبی به شرایط سخت محیطی دارند و گاها از ارقام وحشی همان گیاهی استفاده می شود که قصد پیوند زدن روی پایه را داریم. به طور مثال اگر قصد تولید بادام رقم مامایی روی پایه بذری را داریم سعی میکنیم از پایه بادام تلخ که مقاومت و مصونیت نسبت به بسیاری از بیماری ها دارد استفاده نماییم.

درختان پیوندی با پایه رویشی

پایه این دسته از درختان همانطور که اشاره شد از روش های رویشی تولید می شود که معروف ترین و مدرن ترین آن روش کشت بافت است. در این روش یک سلوب و یا یک تکه کوچک از بافت گیاه جداسازی شده و در آزمایشگاه روی محیط کشت مخصوص پرورش داده می شود. پس از تشکیل پایه در آزمایشگاه و انتقال به زمین زراعی عمل پیوند روی این پایه انجام می شود. اما روش هایی مانند قلمه زدن و خوابانیدن نیز در این دسته برای تولید پایه به کار برده می شود. این دسته از نهال های پیوندی به دلیل ماهیت پایه خود معمولا دارای ریشه های سطحی تر و افشان هستند اما حجم این ریشه ها بیشتر از پایه های بذری است. این نهال ها معمولا پاکوتاه بوده و تمرکز تولیدی آنها بر روی تولید میوه به جای شاخسار است. همچنین عمر اقتصادی و مقاومت این پایه ها به آفات، بیماری ها و شرایط نامناسب خاک نیز به شدت بالاتر است.

ویژگی ها و مزیت های نهال پایه رویشی کشت بافت نسبت به نهال های پایه بذری

1-سرعت باردهی بیشتر به طوری که در بسیاری موارد در سال سوم شروع به باردهی اقتصادی می کنند.
2-مقاومت بالاتر به خاک های نامناسب، شور،آهکی، قلیایی و رسی.
3-میزان تولید میوه بالاتر در واحد هکتار.
4-عمر اقتصادی بالاتر درخت.
5-امکان احداث باغات متراکم که سبب افزایش بهره وری از منابع آبی و زمین ها می شود.
6- مقاومت به کم آبی و نیاز آبی به مراتب کمتر (به دلیل وجود ریشه های سطحی).
7-مقاومت به سرمای دیررس بهاره و حفاظت از شکوفه های ایجاد شده توسط درخت.
8- ارتفاع کمتر نسبت به پایه های بذری و در نتیجه کاهش مصرف نهاده های کشاورزی و سهولت برداشت میوه ها.
9- سهولت انجام عملیات پیوند به دلیل پوست دهی بهتر و بیشتر.


نتیجه گیری

از بین موارد ذکر شده در مقاله بی شک درختان پیوندی پایه رویشی حاصل از کشت بافت بهترین و اقتصادی ترین گزینه برای احداث باغ به شمار می آیند. این درختان گرچه قیمت های بالاتری در بازار دارند اما با توجه به خصوصیات آنها می توان هزینه های انجام شده را در سال های ابتدایی پس از کشت جبران نمود. استفاده از پایه های کشت بافتی همچنین سبب کاهش هزینه های باغداری خواهد شد که آن نیز به نوبه خود جبران کننده هزینه های اولیه است. در صورتی که شما عزیزان به دنبال مشاوره جهت احداث باغات متراکم و نوین و یا احداث باغ با درختان میوه پیوندی پایه رویشی هستید با کارشناسان مرسین کشت تماس حاصل فرمائید. ما شمارا کمک خواهیم کرد که بدون هدر رفت هزینه و وقت و با توجه به نوع زمین و منطقه بهترین درخت و نیز پرسودترین محصول را کشت و استفاده نمایید.




		

آیا پایه های رویشی عمر بیشتری دارند؟

بله اکثر پایه های رویشی نسبت به پایه های بذری عمر اقتصادی بالاتری به درخت می دهند

گلابی پایه رویشی خریداری کرده ام. از سال چندم بار می دهد؟

بسته به رقم پیوند شده از سال دوم تا سوم بعد از پیوند انتظار باردهی وجود دارد

آیا پایه های رویشی بیشتر به آبیاری نیاز دارند؟

در سه سال اول کاشت به دلیل سطحی بودن ریشه ها بله اندکی نیاز آبی بالاتر است اما در درختان مسن تر نیاز آبی کمتر می شود

چرا گفته می شود که پایه های رویشی آفتابسوختگی بالاتری دارند؟

این درختان کوتاه قد و با شاخسار کمتری نسبت به پایه های بذری هستند بنابراین تنها در سالهای ابتدایی ممکن است اندکی به آفتابسوختگی حساس باشند. با استفاده از رنگ تنه این مشکل حل می شود

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟ با کلیک روی ستاره به آن امتیاز دهید!

(بالاترین امتیاز ستاره از سمت چپ)

113 ratings4/5
خانهمقالاتفروشگاهمشاوره
0